De Amerikaanse president Donald Trump heeft opnieuw voor grote beroering gezorgd met zijn Ruslandbeleid. Slechts enkele weken nadat hij een omvangrijk sanctiepakket tegen Moskou ondertekende, heeft hij besloten belangrijke onderdelen daarvan voorlopig niet toe te passen. Het gaat onder meer om sancties en heffingen die Rusland en landen die Russische olie en gas blijven kopen financieel moesten raken.

Het besluit leidt tot stevige kritiek in Washington en Oekraïne. Tegenstanders beschuldigen Trump ervan Vladimir Poetin in de kaart te spelen. Vanuit Rusland klinkt juist tevredenheid.

De timing is extra opvallend. Trump sloot onlangs ook een omstreden overeenkomst rond Russische diesel, terwijl de brandstofprijzen in de Verenigde Staten een belangrijk politiek thema zijn in aanloop naar de tussentijdse verkiezingen.

Trump zet delen van nieuwe Rusland-sancties opzij

Nog geen maand geleden zette Trump zijn handtekening onder een omvangrijk nieuw sanctiepakket tegen Rusland.

De wet was bedoeld om de economische druk op Moskou verder op te voeren vanwege de voortdurende oorl0g tegen Oekraïne.

Het pakket richt zich onder meer op Russische functionarissen en belangrijke sectoren van de economie. Ook bevat het zware maatregelen tegen de handel in Russische energie.

Nu maakt Trump gebruik van een mogelijkheid in diezelfde wet om belangrijke maatregelen voorlopig buiten werking te stellen.

Volgens persbureau Reuters gaat het onder meer om heffingen op Russische goederen en maatregelen tegen de aankoop van Russische olie en gas.

Trump beroept zich op ‘nationaal belang’

Trump stelt dat zijn besluit in het nationale belang van de Verenigde Staten is.

De wet geeft de president ruimte om bepaalde maatregelen niet toe te passen wanneer hij het Congres daarvan op de hoogte stelt.

Daar heeft hij nu gebruik van gemaakt.

Dat betekent niet dat alle Amerikaanse sancties tegen Rusland ineens verdwenen zijn.

Het gaat specifiek om belangrijke maatregelen uit het onlangs aangenomen sanctiepakket. Die zouden juist extra economische druk op Rusland en zijn energiehandel moeten zetten.

Het onderscheid is belangrijk, omdat het besluit anders de indruk kan wekken dat Washington het volledige sanctieregime tegen Moskou heeft opgeheven. Dat is niet het geval.

Graham-wet moest Rusland juist harder raken

De wet draagt de naam van de overleden Republikeinse senator Lindsey Graham, die een belangrijke drijvende kracht achter het sanctiepakket was.

Het voorstel kreeg brede steun in de Amerikaanse Senaat.

Een belangrijk doel was om niet alleen Rusland zelf te raken, maar ook de financiële voordelen van de Russische olie- en gasexport verder terug te dringen.

Daarbij konden ook landen die grote hoeveelheden Russische energie blijven kopen met forse Amerikaanse heffingen worden geconfronteerd.

Juist daarom ligt Trumps besluit politiek zo gevoelig.

Hij ondertekende de wet eerst zelf, maar maakt nu korte tijd later gebruik van zijn bevoegdheid om belangrijke maatregelen voorlopig niet toe te passen.

BREAKING: President Trump puts new Russia sanctions passed by Congress on hold, saying a waiver is in the U.S. national interest. https://t.co/WzYRNJHitt

— The Associated Press (@AP) October 17, 2026

Dieseldeal met Poetin zorgde al voor ophef

Het besluit staat niet op zichzelf.

Trump kwam eerder deze maand al onder vuur te liggen vanwege een overeenkomst met Rusland rond diesel.

De deal moet extra Russische diesel beschikbaar maken voor de Amerikaanse en internationale markt. Trump hoopt daarmee de druk op de brandstofprijzen te verminderen.

Dat leidde zelfs binnen zijn eigen Republikeinse Partij tot kritiek.

Een groep van twaalf senatoren, onder wie zes Republikeinen, riep Trump op de koers te wijzigen. Zij vrezen dat extra Russische energie-inkomsten uiteindelijk bijdragen aan de financiering van de oorl0g tegen Oekraïne.

De discussie over energie is politiek extra gevoelig doordat Amerikanen zich grote zorgen maken over prijzen. Uit recent onderzoek van Pew blijkt dat de economie voor kiezers het belangrijkste onderwerp richting de midterms is.

Zelensky fel tegen besluit

Ook vanuit Oekraïne is kritisch gereageerd.

President Volodymyr Zelensky waarschuwt dat het terugschroeven van economische druk op Rusland Moskou juist kan aanmoedigen.

Hij riep Amerikanen en andere bondgenoten op de sancties te blijven steunen.

De sancties waren juist ontworpen om de hoeveelheid geld die Rusland voor zijn oorl0g beschikbaar heeft verder terug te dringen.

De discussie raakt daarmee rechtstreeks aan de bredere vraag hoeveel druk Washington nog op Poetin wil uitoefenen.

Congreslid spreekt van ‘capitulatie’

Ook in de Verenigde Staten zelf klinkt felle kritiek.

Democratisch afgevaardigde Don Beyer beschuldigde Trump ervan opnieuw voor Poetin te capituleren en daarmee Oekraïne in de steek te laten.

Hij vindt bovendien dat het besluit ingaat tegen de bedoeling van het Congres, dat het sanctiepakket juist aannam om Rusland economisch zwaarder te straffen. Ook verschillende Republikeinen hebben kritiek geuit op Trumps Ruslandbeleid.

Het woord ‘capitulatie’ is daarmee een kwalificatie van politieke tegenstanders van Trump en geen neutrale omschrijving van het besluit.

Rusland reageert juist positief

Aan Russische zijde wordt heel anders naar de ontwikkeling gekeken.

Kirill Dmitriev, de Russische gezant voor investeringen en economische samenwerking, reageerde positief op de Amerikaanse koerswijziging.

Reuters meldt dat Dmitriev de vrijstelling als historisch omschreef en mogelijkheden ziet om de economische banden tussen Rusland en de Verenigde Staten verder te herstellen.

Moskou en Washington spreken inmiddels bovendien over mogelijke verdere economische samenwerking.

Dat maakt het contrast groot: terwijl Oekraïne en Amerikaanse critici vrezen dat de druk op Poetin afneemt, ziet Rusland juist nieuwe economische mogelijkheden.

Trump staat slecht in recente peiling

Ook de binnenlandse politieke situatie van Trump speelt op de achtergrond.

De president gaat richting de belangrijke tussentijdse verkiezingen met bijzonder lage waarderingscijfers.

Uit een onderzoek van het Pew Research Center, uitgevoerd van 28 september tot en met 4 oktober, blijkt dat slechts 30 procent van de Amerikanen tevreden is over de manier waarop Trump zijn werk als president doet.

Maar liefst 68 procent keurt zijn functioneren af.

Het is volgens Pew zijn laagste goedkeuringspercentage van zijn tweede ambtstermijn.

Daaruit kan echter niet automatisch worden geconcludeerd dat Trump de midterms zal verliezen. Amerikanen stemmen tijdens die verkiezingen immers niet rechtstreeks over zijn presidentschap, maar onder meer over de samenstelling van het Congres.

Wel blijkt uit hetzelfde onderzoek dat Trump voor veel kiezers een belangrijke factor is bij hun keuze.

Opvallende koerswijziging richting Rusland

Trumps besluit betekent dus niet dat alle Amerikaanse sancties tegen Rusland zijn verdwenen.

Maar de koerswijziging is wel aanzienlijk.

Een pakket dat nog maar enkele weken geleden werd ondertekend om de economische druk op Rusland stevig op te voeren, wordt op belangrijke onderdelen voorlopig niet uitgevoerd.

Samen met de recente dieseldeal zorgt dat voor steeds meer vragen over de richting van het Amerikaanse Ruslandbeleid.

Critici zien een gevaarlijke toenadering tot Poetin. Trump zelf stelt dat hij handelt in het nationale belang van de Verenigde Staten.

De komende weken zal moeten blijken wat de politieke gevolgen daarvan zijn, zowel voor de relatie met Oekraïne en Europa als voor Trump zelf richting de Amerikaanse midterms.