Actueel
Wat gebeurt er als je een executie overleeft, zoals Christa Pike die nog steeds leeft na twee injecties?
Wat gebeurt er eigenlijk als iemand een executiepoging overleeft? Die uitzonderlijke vraag staat centraal in de zaak rond Christa Pike. De 50-jarige Amerikaanse zou in Tennessee een dodelijke injectie hebben gekregen, maar volgens de berichtgeving overleefde ze niet alleen de eerste toediening, maar ook een tweede ronde. Daarmee ontstaat een juridisch uiterst ingewikkelde situatie: mag een staat daarna nóg een poging doen?
Christa Pike overleeft executiepoging
Christa Pike bracht ongeveer dertig jaar door in de dodencel. Ze werd ter d00d veroordeeld voor de moord op de 19-jarige Colleen Slemmer in 1995.
Op 30 september werd Pike naar de executiekamer van de Riverbend Maximum Security Institution gebracht. Haar executie was historisch: ze zou volgens historische gegevens de eerste vrouw in meer dan tweehonderd jaar zijn die door de staat Tennessee werd geëxecuteerd.
Maar de uitvoering van het d00dvonnis verliep anders dan gepland.
Kort na 19.26 uur begon de procedure. Getuigen merkten volgens de berichtgeving al snel dat er iets niet goed leek te gaan. Enkele minuten later zou Pike hebben geklaagd over hevige pijn in haar arm.
“Mijn arm voelt alsof hij elk moment open kan barsten”, zou ze rond 19.34 uur hebben gezegd.
Daarna vroeg ze volgens getuigen: “Gebeurt dit altijd zo?”
Niet veel later werd het gordijn tussen de executiekamer en de getuigenruimte gesloten. Daardoor konden aanwezigen niet langer zien wat er gebeurde. Ze zouden Pike echter nog wel hebben horen ademen.

Tweede ronde toegediend
Het protocol van Tennessee voorziet volgens de berichtgeving in de mogelijkheid om een tweede dosis executiemiddelen toe te dienen wanneer een gev*ngene na de eerste ronde niet d00d kan worden verklaard.
Dat gebeurde ook bij Pike.
Maar zelfs na die tweede ronde was ze nog in leven. Meer dan twee uur nadat getuigen de executieruimte waren binnengegaan, werd een ambulance met zwaailichten gezien die de gev*ngenis verliet.
Pike werd vervolgens naar een medische instelling buiten de gev*ngenis gebracht. Haar advocaten hadden aangedrongen op onmiddellijke medische behandeling en spraken daarna van een mislukte executie.
Juist daar ontstaat een probleem waarvoor het bestaande protocol kennelijk geen duidelijk antwoord biedt. Er staat beschreven wat moet gebeuren wanneer de eerste dosis niet werkt, maar niet wat de volgende stap is wanneer ook een tweede ronde niet tot de d00d leidt.
Wat gebeurt er nu met Pike?
Voorlopig blijft het d00dvonnis van Pike van kracht. Er is echter geen nieuwe datum vastgesteld waarop opnieuw geprobeerd zou worden haar te executeren.
Tennessee heeft volgens de berichtgeving bovendien de overige geplande executies voor dit jaar opgeschort. Eerst moet onafhankelijk onderzoek duidelijk maken wat er tijdens de procedure is misgegaan.
Mocht de staat opnieuw proberen het d00dvonnis uit te voeren, dan ligt een juridische strijd voor de hand. De advocaten van Pike kunnen betogen dat het opnieuw onderwerpen van hun cliënt aan een executie na twee mislukte toedieningen in strijd is met het grondwettelijke verbod op ‘cruel and unusual punishment’, oftewel wrede en ongebruikelijke bestraffing.
Het is niet de eerste keer dat Amerikaanse rechters zich met zo’n vraag moeten bezighouden.
Willie Francis overleefde de elektrische stoel
Een van de bekendste historische voorbeelden is Willie Francis. De staat Louisiana probeerde hem in 1946 te executeren op de elektrische stoel.
Door problemen met de apparatuur verliep de executie niet zoals gepland. Francis kreeg een zware elektrische schok, maar overleefde.
Daarna begon een juridische strijd over de vraag of Louisiana hem nogmaals mocht executeren. Zijn advocaten probeerden een tweede poging tegen te houden, maar kregen uiteindelijk geen gelijk.
Het Amerikaanse Hooggerechtshof oordeelde dat een nieuwe poging niet in strijd was met de Grondwet.
Francis werd uiteindelijk opnieuw naar de elektrische stoel gebracht. Een jaar en zes dagen na zijn eerste executiepoging werd het vonnis alsnog uitgevoerd. Hij was op dat moment pas achttien jaar oud.
Doyle Hamm werd niet opnieuw geëxecuteerd
Bij Doyle Lee Hamm liep het tientallen jaren later anders.
Alabama wilde Hamm in 2018 met een dodelijke injectie executeren. Het personeel slaagde er echter niet in om op tijd een geschikte ader te vinden om het infuus aan te leggen.
Na langdurige pogingen werd de executie afgebroken.
Hamm en zijn advocaten verzetten zich daarna tegen een tweede poging. Volgens hen zou het opnieuw onderwerpen van Hamm aan dezelfde procedure onnodig veel pijn en leed veroorzaken.
Uiteindelijk bereikten de staat en zijn advocaten een vertrouwelijke overeenkomst. Alabama beloofde geen nieuwe poging te ondernemen om Hamm te executeren.
Hij bleef gev*ngen en overleed in 2021 aan kanker.
Ook Romell Broom overleefde een poging
Een vergelijkbare situatie deed zich in 2009 voor bij Romell Broom in Ohio.
Het executieteam probeerde ongeveer twee uur lang een geschikt infuus aan te leggen. Toen dat niet lukte, werd de executie stopgezet.
Broom bleef daardoor in leven.
Ohio wilde het daar echter niet bij laten en probeerde later opnieuw een executiedatum vast te stellen. Zijn advocaten stapten naar de rechter en voerden aan dat het na de eerste mislukte poging ongrondwettelijk zou zijn om hem opnieuw aan een executieprocedure bloot te stellen.
Een definitief antwoord kwam er uiteindelijk niet meer. Broom overleed in 2020 in de gev*ngenis voordat Ohio een nieuwe executie kon uitvoeren.
Mag iemand twee keer worden geëxecuteerd?
De eerdere zaken laten zien dat het overleven van een executiepoging niet automatisch betekent dat een d00dvonnis vervalt. In de Verenigde Staten is eerder geoordeeld dat een tweede poging onder bepaalde omstandigheden juridisch mogelijk kan zijn.
Tegelijkertijd speelt mee hóé de eerste poging is verlopen, hoeveel pijn iemand heeft geleden en of een nieuwe poging in strijd zou komen met grondwettelijke bescherming tegen wrede en ongebruikelijke bestraffing.
Precies die discussie dreigt nu ook rond Christa Pike te ontstaan. Omdat zij volgens de berichtgeving zelfs na twee rondes executiemiddelen bleef leven, bevindt Tennessee zich in een uitzonderlijke situatie waarvoor het eigen protocol geen duidelijke vervolgstap lijkt te bevatten.
Voorlopig is er daarom vooral één zekerheid: Pike leeft nog en er is geen nieuwe executiedatum vastgesteld. Wat daarna gebeurt, zal waarschijnlijk niet alleen door gev*ngenisfunctionarissen, maar uiteindelijk ook door advocaten en rechters worden bepaald.
Actueel
Hoogste generaal NAVO heeft angstaanjagend bericht voor Moskou

De hoogste militaire commandant van de NAVO in Europa heeft maandag een opvallend krachtige boodschap afgegeven. Tijdens een veiligheidsconferentie in Warschau verklaarde de Amerikaanse generaal Alexus Grynkewich dat het militaire bondgenootschap volledig voorbereid moet zijn op een mogelijke aanval. Volgens hem is de NAVO zelfs klaar om onmiddellijk in actie te komen. “Als het moet, vechten we vanavond nog.”
De uitspraak komt op een moment waarop de spanningen tussen Rusland en het Westen hoog blijven. Europese landen maken zich zorgen over Russische dreigingen, mogelijke sabotageacties en incidenten met drones.
Grynkewich wil met zijn woorden vooral duidelijk maken dat de NAVO niet van plan is zich te laten verrassen. Tegelijkertijd probeert hij de inwoners van de 32 aangesloten landen gerust te stellen.
NAVO-generaal spreekt duidelijke taal in Warschau
Tijdens het Warsaw Security Forum op maandag 12 oktober presenteerde Grynkewich een militaire strategie die hij de Theory of Victory noemt.
De Amerikaanse generaal is de hoogste operationele commandant van de NAVO in Europa.
Hij is daarmee verantwoordelijk voor een belangrijk deel van de militaire voorbereiding en verdediging van het bondgenootschap.
Zijn boodschap in Warschau was opvallend direct.
De NAVO wil geen oorlog beginnen, maar moet volgens Grynkewich wel onmiddellijk kunnen reageren wanneer een van de aangesloten landen wordt aangevallen.
Daarbij gebruikte hij de woorden dat het bondgenootschap klaar is om desnoods dezelfde avond nog te vechten.
‘We got this’
Grynkewich erkende tijdens zijn toespraak dat veel Europeanen zich zorgen maken over de veiligheidssituatie.
De aanhoudende oorlog in Oekraïne, de spanningen met Rusland en meldingen over hybride dreigingen zorgen voor onzekerheid.
Ook bestaan er vragen over de toekomst van de Amerikaanse betrokkenheid bij de Europese veiligheid.
Juist daarom wilde de generaal een duidelijke boodschap afgeven.
“Ik wil de één miljard inwoners van onze alliantie geruststellen: we got this”, zei hij.
Daarmee bedoelt Grynkewich dat de NAVO volgens hem weet hoe het bondgenootschap moet reageren wanneer een lidstaat wordt aangevallen.
De opperbevelhebber van de NAVO in Europa, generaal Alexus Grynkewich, zegt dat de alliantie “klaar is om vanavond te vechten” in het geval van een aanval, terwijl hij uitlegt hoe de NAVO zou reageren op aanvallen. (Sky News) https://t.co/lK2HbfP7gR
— Stephan (1) (@springfield1952) October 12, 2026
Spanningen met Rusland blijven oplopen
De toespraak komt niet uit de lucht vallen.
Europese veiligheidsdiensten waarschuwen al langere tijd voor hybride dreigingen die aan Rusland worden toegeschreven.
Daarbij gaat het onder meer om vermoedelijke sabotage, cyberactiviteiten en incidenten met drones.
Volgens NAVO-functionarissen probeert Moskou met dergelijke activiteiten de Europese veiligheid en de eenheid binnen het bondgenootschap onder druk te zetten.
De zorgen worden versterkt doordat Rusland zijn oorlog tegen Oekraïne voortzet.
Tegelijkertijd proberen NAVO-landen hun eigen defensiecapaciteit verder te versterken.
Nieuwe strategie moet aanvallers afschrikken
Tijdens de conferentie legde Grynkewich uit hoe de NAVO volgens zijn strategie op een militaire aanval zou reageren.
Daarbij draait het om drie opeenvolgende stappen.
Het eerste doel is om een vijandelijke aanval zo snel mogelijk tot stilstand te brengen.
Vervolgens moet worden voorkomen dat de aanvallende troepen verder kunnen oprukken.
Als de aanval doorgaat, wil de NAVO volgens de generaal ook de militaire systemen uitschakelen die de operatie mogelijk maken.
Het gaat daarbij niet alleen om de soldaten en voertuigen aan het front, maar ook om de ondersteuning daarachter.
Vijandelijke troepen onmiddellijk stoppen
De eerste fase van de strategie is erop gericht te voorkomen dat een aanvaller snel grondgebied van een NAVO-land kan innemen.
Volgens Grynkewich moeten geallieerde strijdkrachten direct kunnen reageren.
Daarbij spelen landmacht, luchtmacht en marine een belangrijke rol.
Ook moderne technologieën zoals drones, cybercapaciteiten en satellietsystemen maken deel uit van de militaire planning.
Het doel is om een aanvaller vanaf het eerste moment duidelijk te maken dat een snelle overwinning niet mogelijk is.
Daarna volgt een krachtige tegenaanval
Wanneer de vijand ondanks die eerste verdediging blijft aanvallen, moet de NAVO volgens Grynkewich de militaire operatie verder ontregelen.
Dat betekent dat oprukkende eenheden worden tegengehouden en hun mogelijkheden om verder te vechten worden beperkt.
Ook de aanvoer van materieel en versterkingen speelt daarbij een belangrijke rol.
Door die ondersteuning te verstoren, moet worden voorkomen dat een aanvaller nieuwe troepen kan inzetten of zijn offensief kan voortzetten.
Volgens de generaal moet de NAVO daarvoor haar gezamenlijke militaire kracht gebruiken.
Ook militaire ondersteuning wordt doelwit
De derde fase gaat nog een stap verder.
Als een aanvaller blijft doorvechten, wil de NAVO volgens de gepresenteerde strategie ook de systemen aanpakken die de aanval ondersteunen.
Daarbij gaat het bijvoorbeeld om militaire bevoorrading, communicatie en commandostructuren.
Het doel is om de aanvallende strijdkrachten hun vermogen te ontnemen om de operatie voort te zetten.
Grynkewich benadrukte dat de NAVO daarbij niet uit is op een bredere oorlog.
De strategie moet juist duidelijk maken dat een aanval op het bondgenootschap geen succes kan opleveren.
‘Elke aanval zal zinloos blijken’
De generaal liet er weinig twijfel over bestaan wat er volgens hem gebeurt wanneer een land besluit de NAVO militair aan te vallen.
“Als iemand zo dom is om ons aan te vallen, dan zullen we terugvechten”, verklaarde hij volgens de aangeleverde uitspraken.
De NAVO zal volgens hem proberen de aanval af te slaan en ervoor te zorgen dat de aanvaller zijn militaire doelstellingen niet bereikt.
Daarmee wil Grynkewich vooral een afschrikkende boodschap overbrengen.
Wie een NAVO-land aanvalt, moet volgens de generaal rekening houden met een gezamenlijke militaire reactie.
Rusland niet rechtstreeks genoemd
Opvallend is dat Grynkewich tijdens zijn waarschuwing Rusland niet voortdurend rechtstreeks als tegenstander aanwees.
Toch vond de toespraak plaats tegen de achtergrond van de spanningen met Moskou.
De militaire dreiging vanuit Rusland speelt een belangrijke rol in de huidige veiligheidsdiscussie binnen de NAVO.
De generaal richtte zijn boodschap echter breder op iedere mogelijke tegenstander die zou overwegen een bondgenoot aan te vallen.
Daarmee benadrukte hij dat het bondgenootschap niet alleen op één specifiek scenario voorbereid wil zijn.
Wat betekent Artikel 5?
Een belangrijk onderdeel van de NAVO is Artikel 5 van het Noord-Atlantisch Verdrag.
Dat artikel bepaalt dat een gewapende aanval op één of meerdere bondgenoten wordt beschouwd als een aanval op alle aangesloten landen.
Het is de basis van de gezamenlijke verdediging.
Wanneer Artikel 5 wordt ingeroepen, zijn bondgenoten verplicht de aangevallen lidstaat te ondersteunen.
Hoe die steun eruitziet, wordt door de afzonderlijke landen bepaald. Dat kan militaire inzet omvatten, maar betekent niet automatisch dat ieder land op precies dezelfde manier aan een oorlog deelneemt.
Grynkewich benadrukte in Warschau het belang van die gezamenlijke verdediging.
Ook Verenigde Staten moeten betrokken blijven
De uitspraken zijn extra opvallend omdat Grynkewich een Amerikaanse generaal is.
Onder president Donald Trump bestaan in Europa zorgen over de Amerikaanse houding tegenover bondgenoten.
Trump heeft zich herhaaldelijk kritisch uitgelaten over Europese landen en hun defensie-uitgaven.
Dat heeft vragen opgeroepen over de betrouwbaarheid van de Verenigde Staten als veiligheidspartner.
Grynkewich probeerde met zijn toespraak juist de militaire samenwerking binnen de NAVO te benadrukken.
Volgens hem moeten alle bondgenoten samenwerken om de gezamenlijke verdediging geloofwaardig te houden.
NAVO wil vooral oorlog voorkomen
Hoewel de woorden van Grynkewich stevig klinken, betekent zijn uitspraak niet dat de NAVO aankondigt binnenkort een oorlog te beginnen.
De generaal sprak over de reactie op een mogelijke aanval.
De gedachte achter de strategie is dat een potentiële tegenstander minder snel tot een aanval zal overgaan wanneer duidelijk is dat die weinig kans van slagen heeft.
Dat principe wordt militaire afschrikking genoemd.
Door te laten zien dat het bondgenootschap voorbereid is, probeert de NAVO juist te voorkomen dat een conflict ontstaat.
Eén miljard inwoners geruststellen
De Amerikaanse generaal maakte duidelijk dat zijn boodschap niet alleen voor mogelijke tegenstanders bedoeld is.
Ook de inwoners van de NAVO-landen moesten volgens hem horen dat het bondgenootschap voorbereid is.
Hij erkende dat de huidige internationale veiligheidssituatie bij veel mensen onzekerheid veroorzaakt.
Met zijn toespraak wilde hij daarom laten zien dat de militaire leiding plannen heeft klaarliggen voor verschillende dreigingen.
Dat neemt niet weg dat de uitvoering van zulke plannen afhankelijk blijft van militaire omstandigheden en politieke besluiten.
Duidelijke waarschuwing vanuit Warschau
De kern van Grynkewichs boodschap is dat de NAVO voorbereid wil zijn op een aanval en in dat geval snel en gezamenlijk moet kunnen reageren.
Zijn uitspraak dat het bondgenootschap desnoods dezelfde avond nog kan vechten, is bedoeld om die paraatheid te onderstrepen.
Voor Rusland en andere mogelijke tegenstanders vormt dat een waarschuwing.
Voor de inwoners van de 32 NAVO-landen moet het juist een geruststelling zijn.
De generaal maakte in Warschau duidelijk dat de NAVO geen oorlog zoekt, maar volgens hem wel klaar moet staan wanneer een bondgenoot wordt aangevallen.
En precies daarom koos hij voor zulke krachtige woorden: een aanval op de NAVO moet volgens de militaire leiding vanaf het eerste moment duidelijk kansloos zijn.
-
Actueel2 jaar agoHardnekkige gerucht blijkt tóch waar: ‘Dit heeft Marco Borsato allemaal met Maan gedaan!’
-
Actueel2 jaar agoJutta Leerdam stapt in ijsbad en laat per ongeluk een beetje teveel zien
-
Actueel2 jaar agoMartijn Krabbé deelt verdrietig bericht: ‘Zo lang heb ik nog’
-
Actueel2 jaar agoKijkers geschokt door actie van gast in Lang Leve de Liefde: slurf tevoorschijn gehaald
-
Actueel2 jaar agoAndré Hazes deelt per ongeluk beelden van vrij partijtje met Monique Westenberg
-
Actueel2 jaar agoOphef: Lang Leve de Liefde-deelnemers Laura en Duco liggen te wippen en geven volledige show weg
-
Actueel2 jaar agoZangeres Maan laat op podium zien wat ze in huis heeft tijdens optreden. Daar kunnen de mannen wel van genieten
-
Actueel2 jaar agoVolgers verdrietig door heftige post van Emma Heesters 😔