Orkaan Gabrielle op weg naar Europa: Azoren bereiden zich voor op zware storm

De Atlantische Oceaan is momenteel het toneel van een krachtige storm die koers zet richting Europa. Orkaan Gabrielle nadert met volle kracht en zal als eerste de Portugese eilandengroep Azoren treffen. Volgens weerman Jordi Huirne van Buienradar kan de regio zich vannacht en morgenochtend opmaken voor extreem weer.

Bijzondere situatie voor Europa

Dat een orkaan richting Europa trekt, is vrij uitzonderlijk. In de tropen en in het Caribisch gebied komen orkanen vaker voor, maar in Europa gebeurt dit zelden. Huirne noemt het dan ook “bijzonder” dat Gabrielle nu onderweg is.

De laatste keer dat de Azoren met een orkaan te maken kregen, was in oktober 2019, toen orkaan Lorenzo veel schade veroorzaakte. Nu, zes jaar later, is het opnieuw raak. Gabrielle is officieel ingeschaald als een categorie 1-orkaan. Dat is de lichtste categorie van vijf, maar de storm komt gevaarlijk dicht in de buurt van categorie 2.

Krachtige windstoten

De kracht van Gabrielle is indrukwekkend. De gemiddelde windsnelheid ligt rond de 150 kilometer per uur, met uitschieters tot 180 kilometer per uur. Dat betekent dat objecten die losstaan gemakkelijk kunnen worden weggeblazen.

“Voor bewoners aan de kust en in berggebieden is het advies om dekking te zoeken,” aldus Huirne. “Bomen kunnen omwaaien, daken kunnen beschadigd raken en alles wat losstaat moet worden vastgezet.”

De combinatie van wind en regen maakt de storm extra gevaarlijk. Lokale autoriteiten hebben al waarschuwingen afgegeven en vragen bewoners om binnen te blijven zodra Gabrielle de eilanden bereikt.

Hoge golven en hevige regen

Niet alleen de wind, maar ook het water speelt een hoofdrol. Gabrielle veroorzaakt metershoge golven die de kustlijnen van de Azoren zullen teisteren. De zee wordt extreem ruig, wat gevaar oplevert voor vissers en scheepvaart in de regio.

Qua regenval zijn de verwachtingen eveneens fors. Volgens Buienradar kan er tot 100 millimeter regen vallen, wat vergelijkbaar is met tien volle emmers water per vierkante meter. Zulke hoeveelheden kunnen zorgen voor overstromingen en aardverschuivingen.

Huirne waarschuwt dat zelfs dijken het mogelijk zwaar te verduren krijgen. “Als de dijken doorbreken, kan het binnenland extra problemen krijgen. Kleine stroompjes in de bergen kunnen in korte tijd veranderen in kolkende rivieren.”

Internationale updates

Ook internationale weerexperts volgen Gabrielle op de voet. Volgens Johanns (Alpen)weer is de storm eerder deze week zelfs tijdelijk opgewaardeerd tot een categorie 3 en later categorie 4-orkaan, met windsnelheden tot 225 kilometer per uur. Inmiddels is Gabrielle weer iets in kracht afgenomen, maar de situatie blijft ernstig.

Het National Hurricane Center heeft meerdere waarschuwingen uitgegeven, vooral gericht op de eilandbewoners die als eerste geraakt zullen worden.

Hoe zit het met Portugal en Spanje?

Na de Azoren koerst Gabrielle richting het vasteland van Portugal. Op dat moment zal de storm echter aan kracht verliezen. De reden is simpel: orkanen worden gevoed door warm zeewater. Hoe kouder de zee, hoe minder energie de storm krijgt.

“Op weg naar Portugal koelt het zeewater af en daardoor neemt de kracht van Gabrielle af,” legt Huirne uit. “Portugal zal nog steeds flink wat wind en regen ervaren, vooral in het zuiden met Lissabon als grootste stad. Spanje blijft grotendeels buiten schot.”

Daarna buigt de storm waarschijnlijk af richting Noord-Afrika, waar Gabrielle verder in kracht zal afnemen en uiteindelijk uitdoven.

En Nederland? Rustig nazomerweer

Voor Nederland heeft de orkaan geen directe gevolgen. Terwijl Portugal en de Azoren zich schrap zetten, kunnen wij rekenen op relatief rustig nazomerweer.

Volgens Buienradar krijgen we de komende dagen een mix van bewolking en zon, met weinig wind en slechts lokaal een buitje. Zaterdag wordt het ongeveer 18 graden, en op zondag kan het kwik zelfs oplopen naar 20 graden.

Kortom: terwijl Zuid-Europa en Noord-Afrika zich voorbereiden op onstuimig weer, lijkt Nederland juist te kunnen genieten van een aangenaam en kalm weekend.

Vergelijking met eerdere orkanen

Het is niet de eerste keer dat de Azoren worden getroffen door een storm van dit kaliber. In 2019 veroorzaakte orkaan Lorenzo zware schade. Wegen werden onbegaanbaar, huizen liepen schade op en de zee sleurde boten los van hun ankers.

De hoop is dat Gabrielle, ondanks haar kracht, minder impact zal hebben omdat bewoners nu beter voorbereid zijn. Door eerdere ervaringen weten veel inwoners welke voorzorgsmaatregelen ze moeten nemen.

Wat betekent dit voor de toekomst?

Klimaatexperts waarschuwen al langer dat extreem weer vaker kan voorkomen. Door de opwarming van de aarde worden oceaanwateren warmer, waardoor orkanen zich sneller kunnen ontwikkelen en langer krachtig blijven.

Hoewel orkanen in Europa nog steeds zeldzaam zijn, neemt de kans op dit soort verschijnselen langzaam toe. “Het is geen jaarlijks terugkerend fenomeen, maar we moeten er wel rekening mee houden,” aldus Huirne.

Adviezen voor bewoners van de Azoren

De lokale autoriteiten op de Azoren geven duidelijke richtlijnen:

• Blijf binnen zodra de storm nadert.

• Versterk ramen en deuren waar mogelijk.

• Zet losstaande objecten vast of berg ze op.

• Voorzie jezelf van water en voedsel voor enkele dagen.

• Volg de lokale waarschuwingen via radio en internet.

Deze maatregelen kunnen het verschil maken tussen schade beperken of ernstig in de problemen komen.

Conclusie: Een storm met dubbele gezichten

Terwijl Nederland zich kan verheugen op een rustig en aangenaam herfstweekend, maken de Azoren zich op voor de komst van orkaan Gabrielle. Met windstoten tot 180 kilometer per uur, regenhoeveelheden van 100 millimeter en metershoge golven staat de eilandengroep een zware periode te wachten.

Voor Portugal geldt dat de storm waarschijnlijk in afgezwakte vorm aankomt, terwijl Spanje grotendeels buiten de gevarenzone blijft. Uiteindelijk zal Gabrielle richting Noord-Afrika trekken en daar verder uitdoven.

Het bijzondere van deze situatie is dat Europa opnieuw met een orkaan te maken krijgt, iets dat zelden voorkomt. Het benadrukt hoe belangrijk het is dat bewoners voorbereid zijn en hoe kwetsbaar eilandengroepen zoals de Azoren kunnen zijn.

Key-points

• Orkaan Gabrielle trekt vanuit de Atlantische Oceaan richting Europa.

• De Azoren krijgen vannacht en morgenochtend de volle laag.

• Windsnelheden: gemiddeld 150 km/u, pieken tot 180 km/u.

• Regen: tot 100 millimeter, kans op overstromingen en aardverschuivingen.

• Portugal merkt de gevolgen, Spanje grotendeels niet.

• Uiteindelijk buigt Gabrielle af naar Noord-Afrika.

• Nederland krijgt juist rustig en aangenaam weer met 18-20 graden.

• Deskundigen zien dit als een zeldzaam maar betekenisvol fenomeen voor Europa.