De politievakbond ACP heeft zich uitgesproken over de boerenprotesten en het dodelijke verkeersongeval op de A59 bij Heesch. Bij dat ongeluk, dat plaatsvond in de staart van een file tijdens de boerenactie, kwamen twee mensen om het leven en raakten zes anderen gewond. De vakbond wil dat er kritisch wordt gekeken naar de manier waarop wordt omgegaan met tractoren op snelwegen. De uitspraken zorgen direct voor discussie.

Dodelijk ongeval tijdens boerenprotest

Boeren trokken gisteren massaal naar het provinciehuis in Den Bosch om daar te demonstreren. Een deel van de actievoerders gebruikte tractoren om naar de Brabantse hoofdstad te rijden.

Tractoren mogen normaal gesproken niet over de snelweg rijden. Toch hadden politie en Openbaar Ministerie vooraf aangegeven dat er rond de actie niet zomaar zou worden ingegrepen.

Op de A59 bij Heesch ontstond vervolgens een file. Rond 09.30 uur ging het in de staart daarvan ernstig mis. Vier voertuigen raakten betrokken bij een zware botsing.

De hulpdiensten rukten massaal uit. Ook een traumahelikopter kwam ter plaatse. Voor twee slachtoffers kwam alle hulp te laat. Een 72-jarige vrouw en een 71-jarige man kwamen om het leven. Daarnaast raakten zes andere personen gewond.

Felle discussie over verantwoordelijkheid

Kort na het ongeluk ontstond op sociale media een verhitte discussie over de vraag wie verantwoordelijk gehouden kan worden.

Sommige mensen wezen naar de boeren. Volgens hen was de file ontstaan doordat tractoren tijdens de demonstratie over de snelweg reden en zou het ongeval daarom niet los kunnen worden gezien van de actie.

Anderen vinden die redenering juist veel te kort door de bocht. Zij wijzen erop dat files om allerlei redenen kunnen ontstaan en dat automobilisten altijd voldoende afstand moeten houden en hun snelheid moeten aanpassen aan de verkeerssituatie.

De politie wilde kort na het ongeval nog geen conclusies trekken. Een woordvoerder benadrukte dat eerst onderzoek moet worden gedaan naar de precieze toedracht en een mogelijk verband met de verkeerssituatie.

Politievakbond ACP reageert

Nu mengt ook politievakbond ACP zich in de discussie. De bond wil dat samen met het lokale gezag wordt teruggekeken op de handhaving rond boerenacties waarbij tractoren de snelweg gebruiken.

Daarbij speelt ook het dodelijke ongeluk bij Heesch een rol.

Volgens de ACP dragen actievoerders zelf verantwoordelijkheid voor de keuzes die ze tijdens een demonstratie maken. Wanneer iemand besluit met een tractor de snelweg op te rijden, moet diegene volgens de vakbond ook nadenken over de mogelijke risico’s daarvan.

Actievoerders kunnen volgens de ACP “zelf het risico inschatten en zich afvragen of het slim is”.

‘Diep en diep triest’

De politievakbond noemt het overlijden van de twee slachtoffers “diep en diep triest”. De ACP vindt daarom dat onderzocht moet worden hoe de gebeurtenissen hebben kunnen plaatsvinden en welke lessen daaruit getrokken kunnen worden.

Daarmee zegt de bond niet dat de boeren juridisch verantwoordelijk zijn voor het ongeval. Het politieonderzoek naar de precieze oorzaak loopt immers nog.

Wel wil de ACP duidelijk een bredere discussie over de veiligheid en handhaving wanneer demonstranten met langzaam rijdende landbouwvoertuigen de snelweg gebruiken.

De vraag is daarbij niet alleen wat demonstranten zelf moeten doen, maar ook hoe politie, Openbaar Ministerie en lokaal bestuur in de toekomst met dergelijke situaties moeten omgaan.

Farmers Defence Force reageert fel

Farmers Defence Force is niet blij met de suggestie dat het boerenprotest aan het dodelijke ongeluk wordt gekoppeld.

Vicevoorzitter Jos Ubels noemt het “niet fair” wanneer actievoerders nu de schuld krijgen.

“Ik wil opkomen voor actievoerders, door te zeggen dat het niet fair is hun nu de schuld te geven”, aldus Ubels.

Volgens hem probeert Farmers Defence Force acties juist zo veilig mogelijk te laten verlopen.

“We zijn er altijd voor dat het veilig en netjes verloopt, voor boeren en burgers. Maar op dit moment wordt een rechtstreeks verband getrokken tussen het protest in Den Bosch en het ongeluk.”

‘Oorzaak van de file niet relevant’

Ubels wijst erop dat een kop-staartbotsing volgens hem ontstaat doordat een weggebruiker niet voldoende oplet of niet tijdig reageert op het verkeer voor zich.

Vanuit dat perspectief vindt hij de reden waarom een file is ontstaan niet bepalend voor de schuldvraag rond de daadwerkelijke botsing.

FDF is dan ook niet van plan om naar aanleiding van het ongeluk met een nieuwe oproep te komen waarin boeren wordt gevraagd snelwegen voortaan te mijden.

Volgens de organisatie bestaat zo’n oproep namelijk al. In de eigen gedragscodes worden actievoerders gevraagd niet met tractoren over snelwegen te rijden. Daarnaast zegt de organisatie met de autoriteiten te overleggen over het veilig laten verlopen van demonstraties.

Dochter van slachtoffers spreekt zich uit

Ook de dochter van het overleden echtpaar heeft inmiddels gereageerd op de discussie. Zij vindt het pijnlijk dat er online zoveel ruzie wordt gemaakt over de vraag wie verantwoordelijk is.

Volgens haar treft de boeren geen schuld voor het overlijden van haar ouders.

In een emotioneel bericht vertelde ze dat haar vader en moeder volgens haar slachtoffer werden van een automobilist die op de file inreed.

“Het waren NIET de boeren. Het waren NIET ouderen die niet opletten”, schreef ze onder meer.

Ze uitte daarnaast haar frustratie over mensen die haar ouders volgens haar zwartmaken en over beelden van het ongeluk die in de media en online zijn verschenen.

Onderzoek moet duidelijkheid geven

Ondanks alle uitspraken en discussies is de officiële oorzaak van het ongeluk nog onderwerp van onderzoek. De politie moet reconstrueren wat er precies is gebeurd en welke omstandigheden een rol hebben gespeeld.

Daarbij kunnen verschillende vragen worden onderzocht: hoe ontstond de botsing, met welke snelheid reden de betrokken voertuigen en in hoeverre was de verkeerssituatie van invloed?

Pas wanneer dat onderzoek is afgerond, kan meer duidelijkheid ontstaan over de feitelijke toedracht.

De ACP wil ondertussen dat het drama aanleiding wordt om breder te kijken naar toekomstige boerenacties. De discussie gaat daarmee niet alleen over de schuldvraag rond het ongeluk, maar ook over de vraag of de huidige aanpak van tractoren op snelwegen veilig genoeg is.