Wie deze zomer met de auto naar Frankrijk reist, doet er goed aan extra aandacht te besteden aan een verkeersbord dat veel Nederlandse automobilisten nog niet kennen. Op verschillende Franse snelwegen en rond grote steden verschijnen speciale rijstroken die worden aangeduid met een witte ruit op een blauw of zwart verkeersbord. Hoewel de rijstroken er vaak verleidelijk rustig uitzien, mag niet iedere weggebruiker er gebruik van maken.

Wie de regels negeert en zonder toestemming over een actieve rijstrook rijdt, riskeert een boete van 135 euro. De Franse autoriteiten controleren bovendien steeds vaker met slimme camera’s of bestuurders aan de voorwaarden voldoen.

Wat betekent de witte ruit?

De witte ruit geeft aan dat een rijstrook tijdelijk is gereserveerd voor bepaalde voertuigen. In Frankrijk staan deze rijstroken bekend als voies réservées. Ze zijn bedoeld om het verkeer beter te laten doorstromen en om duurzamer vervoer te stimuleren.

De speciale rijstroken zijn vooral te vinden rond drukke steden zoals Parijs, Lyon, Grenoble en Straatsburg. Juist tijdens de spits kunnen deze rijbanen aanzienlijk minder druk zijn dan de overige rijstroken.

Dat maakt ze aantrekkelijk voor automobilisten die in de file staan, maar gebruik is alleen toegestaan wanneer aan de gestelde voorwaarden wordt voldaan.

Niet iedereen mag de rijstrook gebruiken

In veel gevallen mogen auto’s met minimaal twee inzittenden gebruikmaken van de gereserveerde rijstrook.

Daarbij maakt het geen verschil of de passagiers uit hetzelfde huishouden komen. Ook gezinnen die samen op vakantie zijn, voldoen doorgaans aan de voorwaarden wanneer er minimaal twee personen in de auto zitten.

Daarnaast zijn de rijstroken vaak toegankelijk voor taxi’s, lijnbussen en andere voertuigen die op de verkeersborden worden vermeld.

Afhankelijk van de locatie kunnen ook hulpdiensten, voertuigen van mensen met een geldige gehandicaptenparkeerkaart en bepaalde motorvoertuigen gebruikmaken van de rijstrook.

Omdat de regels per weg of regio kunnen verschillen, is het belangrijk om altijd de aanvullende verkeersborden langs de weg te bekijken.

Elektrische auto’s

Op verschillende Franse wegen mogen ook volledig elektrische auto’s gebruikmaken van de speciale rijstroken.

Daarvoor kan wel een geldige Crit’Air 0-milieusticker vereist zijn. Een hybride auto valt niet automatisch onder deze uitzondering.

Automobilisten wordt daarom aangeraden vooraf te controleren welke regels gelden voor hun voertuig en welke milieusticker eventueel nodig is.

Rijstrook niet altijd actief

Een belangrijk kenmerk van de Franse carpoolstroken is dat ze niet permanent gereserveerd zijn.

Vaak wordt de witte ruit weergegeven op elektronische matrixborden boven de rijbaan. Alleen wanneer het symbool zichtbaar is, gelden de speciale verkeersregels.

Wanneer het bord is uitgeschakeld, mag de rijstrook in veel gevallen weer door alle weggebruikers worden gebruikt.

Vooral tijdens de ochtend- en avondspits worden de rijstroken regelmatig geactiveerd. Buiten die perioden vervallen de beperkingen vaak weer.

Ook bij wegwerkzaamheden, verkeersdrukte of ongevallen kunnen de Franse verkeersdiensten de situatie aanpassen.

Slimme camera’s controleren bestuurders

Frankrijk zet steeds vaker slimme camera’s in om te controleren of bestuurders terecht gebruikmaken van de gereserveerde rijstroken.

Deze systemen kunnen kentekens registreren en met behulp van beeldherkenning vaststellen hoeveel personen zich in een voertuig bevinden. Daarbij worden niet alleen de bestuurder en voorpassagier bekeken, maar kunnen ook inzittenden op de achterbank worden herkend.

Voertuigen die mogelijk niet aan de voorwaarden voldoen, worden vervolgens geselecteerd voor een aanvullende controle.

Volgens de Franse werkwijze wordt een mogelijke overtreding niet altijd volledig automatisch afgehandeld. In veel gevallen beoordeelt een bevoegde medewerker de beelden voordat een boete wordt opgelegd.

Boete van 135 euro

Bestuurders die alleen in een reguliere benzine- of dieselauto over een actieve gereserveerde rijstrook rijden zonder daarvoor in aanmerking te komen, riskeren een boete van 135 euro.

Die regel geldt ook voor buitenlandse automobilisten. Nederlandse vakantiegangers kunnen dus eveneens een bekeuring ontvangen wanneer zij de Franse verkeersregels overtreden.

Een buitenlands kenteken biedt daarbij geen uitzondering.

Ook Spanje kent vergelijkbare regels

Frankrijk is niet het enige land waar speciale rijstroken voor voertuigen met meerdere inzittenden bestaan.

Ook in Spanje zijn op verschillende wegen zogenoemde VAO-stroken ingericht. De voorwaarden verschillen daar per regio. Op sommige trajecten zijn minimaal twee inzittenden voldoende, terwijl op andere wegen drie personen verplicht zijn.

Daarnaast kunnen motoren of voertuigen met een geldige Spaanse milieusticker onder bepaalde voorwaarden eveneens gebruikmaken van deze rijstroken.

Wie zonder toestemming over een Spaanse carpoolstrook rijdt, kan een boete krijgen die kan oplopen tot ongeveer 200 euro.

Voorkom verrassingen tijdens de vakantie

Voor vakantiegangers die met familie of vrienden reizen, kunnen de speciale rijstroken juist voordelen bieden. Wanneer aan de voorwaarden wordt voldaan, kan gebruik worden gemaakt van een rijstrook waar het verkeer vaak beter doorstroomt dan op de overige banen.

Reis je alleen, dan is het verstandig om extra alert te zijn op de verkeersborden boven de weg, vooral rond grote steden en tijdens drukke spitsuren. De witte ruit lijkt misschien een onopvallend verkeersbord, maar het negeren ervan kan een vakantie onverwacht een stuk duurder maken.

Door vooraf op de hoogte te zijn van de Franse verkeersregels en goed te letten op de aanwijzingen langs de weg, voorkom je onaangename verrassingen en kun je met een gerust gevoel verder reizen naar je vakantiebestemming.