Actueel
Mensen komen uit de kast als ‘mannelijke lesbiennes’ – uitleg over de term
Op sociale media duikt de term ‘mannelijke lesbienne’ de laatste tijd steeds vaker op. Voor veel mensen roept dat vragen op, omdat de woorden op het eerste gezicht tegenstrijdig lijken. Wat betekent de term precies en waarom bestaat er zoveel discussie over?
Volgens deskundigen is er geen eenduidige definitie. De betekenis verschilt per persoon en hangt vaak samen met genderidentiteit, persoonlijke ervaringen en de geschiedenis van de LHBTI+-gemeenschap.
Verwarring op sociale media
De recente aandacht voor de term ontstond mede door discussies op platforms als Reddit, X en TikTok.
Veel gebruikers vragen zich af hoe iemand zich tegelijkertijd als man én als lesbienne kan identificeren. Sommigen gaan ervan uit dat de term simpelweg verwijst naar een man die zich aangetrokken voelt tot vrouwen, terwijl anderen aangeven dat die uitleg de betekenis onvoldoende weergeeft.
Juist die uiteenlopende interpretaties zorgen voor veel online discussie.
Geen algemeen aanvaarde definitie
Deskundigen benadrukken dat er binnen de LHBTI+-gemeenschap geen universeel geaccepteerde definitie bestaat.
Volgens voorlichters en seksuologen wordt de term door verschillende mensen op verschillende manieren gebruikt. Daardoor is het niet mogelijk om één uitleg te geven die voor iedereen geldt.
In veel gevallen wordt de term gebruikt als persoonlijke identiteit en niet uitsluitend als beschrijving van iemands seksuele geaardheid.
Verband met genderidentiteit
Volgens verschillende experts wordt de term onder meer gebruikt door sommige transmannen, transmasculiene personen en non-binaire mensen.
Voor een deel van hen verwijst het label naar een langdurige verbondenheid met de lesbische gemeenschap die al bestond vóór een eventuele gendertransitie.
In die gevallen gaat het niet alleen over seksuele voorkeur, maar ook over persoonlijke geschiedenis, gemeenschap en identiteit.
Verschillende opvattingen binnen de gemeenschap
Niet iedereen binnen de LHBTI+-gemeenschap kijkt hetzelfde naar het gebruik van de term.
Sommige lesbiennes vinden dat het woord uitsluitend betrekking heeft op vrouwen die zich aangetrokken voelen tot andere vrouwen en vinden daarom dat mannen de benaming niet zouden moeten gebruiken.
Anderen benadrukken juist dat identiteit complex kan zijn en dat persoonlijke ervaringen niet altijd binnen traditionele definities passen.
Daardoor bestaat ook binnen de gemeenschap geen volledige overeenstemming.
Historische achtergrond
Hoewel de term de laatste tijd veel aandacht krijgt op sociale media, bestaat hij al tientallen jaren.
In de jaren tachtig werd de uitdrukking al genoemd in enkele academische publicaties, zij het met een andere betekenis dan tegenwoordig vaak wordt gebruikt.
Later onderzochten wetenschappers de term opnieuw vanuit perspectieven als genderstudies, filosofie en sociologie.
Door de jaren heen is de betekenis veranderd en wordt de term in verschillende contexten gebruikt.
Sociale media versterken het debat
Volgens deskundigen wordt de huidige discussie grotendeels gevoerd op sociale media.
Daar komen uiteenlopende opvattingen, persoonlijke ervaringen en definities samen, waardoor misverstanden gemakkelijk kunnen ontstaan.
Daarnaast worden verschillende groepen, zoals transmannen, non-binaire personen en mensen met een gendernon-conforme identiteit, online soms ten onrechte op één hoop gegooid, terwijl hun ervaringen sterk van elkaar kunnen verschillen.
Identiteit is persoonlijk
Seksuologen wijzen erop dat identiteitslabels vaak meer omvatten dan alleen seksuele geaardheid.
Ze kunnen ook verwijzen naar persoonlijke geschiedenis, culturele verbondenheid, sociale omgeving of de manier waarop iemand zichzelf ervaart.
Daardoor kan dezelfde term voor verschillende mensen een andere betekenis hebben.
Volgens experts is het daarom vaak zinvoller om iemand zelf te vragen wat een bepaalde identiteit voor die persoon betekent, in plaats van uit te gaan van één vaste definitie.
Luisteren naar persoonlijke ervaringen
Verschillende deskundigen benadrukken dat gesprekken over genderidentiteit en seksuele oriëntatie gebaat zijn bij openheid en respect.
Omdat taal en identiteitsbegrippen voortdurend in ontwikkeling zijn, kunnen betekenissen in de loop van de tijd veranderen.
Ook daarom bestaat er niet altijd één antwoord op vragen over relatief nieuwe of minder bekende termen.
Blijvende discussie
De term ‘mannelijke lesbienne’ zal waarschijnlijk onderwerp van gesprek blijven, juist omdat er geen breed gedragen definitie bestaat. Voor sommigen verwijst de benaming naar een persoonlijke geschiedenis binnen de lesbische gemeenschap, terwijl anderen zich niet in dat gebruik herkennen.
Volgens deskundigen laat de discussie vooral zien hoe divers ervaringen rondom gender en identiteit kunnen zijn. In plaats van uit te gaan van één vaste betekenis, adviseren zij om ruimte te laten voor persoonlijke uitleg en het gesprek met elkaar aan te gaan wanneer daar vragen over bestaan.
Actueel
Cabaretière Paulien Cornelisse (50) overleden

Verdrietig nieuws uit de Nederlandse theater- en boekenwereld. Schrijfster, cabaretière en taalvirtuoos Paulien Cornelisse is op 50-jarige leeftijd 0verleden. Haar management en uitgeverij hebben bekendgemaakt dat zij is 0verleden aan de gevolgen van k*nker. Cornelisse was al geruime tijd z!ek en werd daarvoor behandeld. Ze laat haar partner Chris Bajema en hun 11-jarige zoon Wiek achter.
Het nieuws over haar 0verlijden komt hard aan. Eerder op de dag werd namelijk nog bekendgemaakt dat haar geplande theatervoorstellingen vanwege haar gezondheid niet door konden gaan. Enkele uren later volgde het bericht dat Cornelisse is 0verleden.
Theatervoorstellingen Paulien Cornelisse geannuleerd
Theater DeLaMar maakte eerder bekend dat Cornelisse voorlopig niet meer op het podium zou verschijnen. Haar gezondheid liet het volgens het theater niet toe om de geplande voorstellingen door te laten gaan.
“Tot onze grote spijt kan de voorstelling van Paulien Cornelisse in DeLaMar niet doorgaan. Haar gezondheid en daarmee haar energie laten het de komende tijd niet toe om op het podium te staan. We betreuren het zeer. Paulien zelf ook”, liet het theater weten.
Op dat moment was nog niet bekend dat enkele uren later het verdrietige bericht over haar 0verlijden naar buiten zou komen.
Haar management en uitgeverij bevestigden vervolgens dat de schrijfster en cabaretière op 50-jarige leeftijd is 0verleden aan de gevolgen van k*nker.
Paulien Cornelisse had k*nker
Cornelisse maakte ongeveer twee jaar geleden bekend dat bij haar k*nker was vastgesteld. Sindsdien werd ze behandeld voor de z!ekte en onderging ze onder meer chemotherapie.
Ondanks haar z!ekte bleef ze waar mogelijk actief. Dat maakte het bericht dat haar voorstellingen vanwege gezondheidsredenen moesten worden geschrapt extra zorgwekkend.
Het nieuws over haar 0verlijden verspreidde zich dinsdagavond snel. Voor veel mensen was Cornelisse immers al jarenlang een vertrouwd gezicht en vooral een vertrouwde stem in de Nederlandse culturele wereld.
Ze wist cabaret, literatuur en haar fascinatie voor taal op een manier te combineren die haar een geheel eigen plaats gaf.
Van cabaretduo naar solocarrière
Cornelisse begon haar carrière in het theater aan het begin van deze eeuw. Aanvankelijk stond ze samen met Irene van der Aart op het podium als cabaretduo.
Later besloot ze alleen verder te gaan en bouwde ze een succesvolle solocarrière op.
In 2007 deed Cornelisse mee aan het Leids Cabaret Festival, waar ze als tweede eindigde. Het betekende een belangrijke stap in haar carrière en in de jaren daarna groeide haar bekendheid snel.
Met haar theaterprogramma’s ontwikkelde ze een herkenbare stijl. Taal, menselijke eigenaardigheden en alledaagse situaties speelden daarin vaak een belangrijke rol.
In 2010 werd haar werk bekroond toen ze voor haar programma Dagbraken de Neerlands Hoop ontving. Die prijs wordt toegekend aan veelbelovend cabarettalent met opvallend theaterwerk.
Maar Cornelisse zou uiteindelijk bij een veel groter publiek bekend worden dan alleen de bezoekers van haar theatervoorstellingen.
Doorbraak met ‘Taal is zeg maar echt mijn ding’
Naast haar werk als cabaretière had Cornelisse namelijk een enorme liefde voor taal. Juist daarmee wist ze honderdduizenden lezers te bereiken.
In 2009 verscheen haar boek Taal is zeg maar echt mijn ding. Daarin keek ze op haar kenmerkende manier naar het Nederlands en vooral naar de soms vreemde manier waarop mensen met taal omgaan.
Het boek werd een groot succes en groeide uit tot een bestseller. Het succes was zo groot dat het werk jaren later zelfs werd verfilmd.
Daar bleef het niet bij.
Na haar doorbraak als schrijfster verschenen onder meer En dan nog iets, De verwarde cavia en Taal voor de leuk. Ook daarin bleef haar scherpe observatievermogen een belangrijk onderdeel van haar werk.
Cornelisse kon iets alledaags als een gesprek op kantoor, een merkwaardige formulering of een klein taalverschijnsel uitvergroten tot iets waar duizenden mensen zichzelf in herkenden.
Jarenlang columnist
Ook als columnist maakte Cornelisse naam. Haar stukken verschenen jarenlang in NRC en later schreef ze ook voor de Volkskrant.
Daarmee bleef ze een breed publiek bereiken, ook buiten het theater en haar boeken om.
Haar populariteit onder lezers bleek eveneens uit de nominaties voor de NS Publieksprijs. Tijdens haar carrière werd Cornelisse drie keer genomineerd voor die publieksprijs.
Vorig jaar wist ze de prijs uiteindelijk daadwerkelijk te winnen met De verwarde cavia – Terug op kantoor.
Het was opnieuw een bijzondere erkenning voor een personage waarmee veel lezers inmiddels vertrouwd waren geraakt.
De verwarde cavia
De verwarde cavia groeide uit tot een van haar bekendste werken. Het verhaal draait om cavia Caaf, die op een kantoor werkt en daar wordt geconfronteerd met alle merkwaardige gewoontes en sociale regels van het kantoorleven.
Juist dat soort situaties pasten goed bij Cornelisses manier van kijken naar mensen. Ogenschijnlijk kleine gebeurtenissen konden bij haar veranderen in scherpe en tegelijkertijd humoristische observaties over communicatie en menselijk gedrag.
Die combinatie van taal en humor liep als een rode draad door vrijwel haar gehele carrière.
Ze was daardoor moeilijk in één hokje te plaatsen. Voor de één was ze in de eerste plaats cabaretière, voor een ander schrijfster of columnist. Voor veel mensen was ze vooral degene die hen op een andere manier naar alledaagse taal liet kijken.
Slechts 50 jaar geworden
Met haar 0verlijden komt op veel te jonge leeftijd een einde aan een veelzijdige carrière die ruim twee decennia omspande.
Het verdrietige nieuws krijgt bovendien extra lading doordat enkele uren voordat haar 0verlijden bekend werd nog werd gemeld dat haar gezondheid het niet langer toeliet om op het podium te staan.
Paulien Cornelisse is slechts 50 jaar geworden.
Ze laat haar partner Chris Bajema en hun 11-jarige zoon Wiek achter. Daarnaast laat ze een omvangrijk oeuvre na van boeken, columns en theaterprogramma’s waarmee ze jarenlang een groot publiek wist te bereiken.
Voor veel lezers en theaterbezoekers zal haar bijzondere manier van kijken naar taal en het dagelijkse leven onlosmakelijk met haar naam verbonden blijven.
Wij wensen haar partner, zoon, familie, vrienden en andere dierbaren veel sterkte met dit grote verlies.
-
Actueel2 jaar agoHardnekkige gerucht blijkt tóch waar: ‘Dit heeft Marco Borsato allemaal met Maan gedaan!’
-
Actueel2 jaar agoJutta Leerdam stapt in ijsbad en laat per ongeluk een beetje teveel zien
-
Actueel2 jaar agoMartijn Krabbé deelt verdrietig bericht: ‘Zo lang heb ik nog’
-
Actueel2 jaar agoKijkers geschokt door actie van gast in Lang Leve de Liefde: slurf tevoorschijn gehaald
-
Actueel2 jaar agoAndré Hazes deelt per ongeluk beelden van vrij partijtje met Monique Westenberg
-
Actueel2 jaar agoOphef: Lang Leve de Liefde-deelnemers Laura en Duco liggen te wippen en geven volledige show weg
-
Actueel2 jaar agoZangeres Maan laat op podium zien wat ze in huis heeft tijdens optreden. Daar kunnen de mannen wel van genieten
-
Actueel2 jaar agoVolgers verdrietig door heftige post van Emma Heesters 😔