Nederland staat aan de vooravond van een uitgesproken winters weekend. In vrijwel het hele land zijn mensen wakker geworden in een witte wereld. Waar het vrijdagavond op veel plaatsen nog regende, is die neerslag in de nacht overgegaan in sneeuw. Het resultaat: een vers sneeuwdek, gladde wegen en trottoirs en een winters decor dat meteen vraagt om extra voorzichtigheid. Vanwege de omstandigheden stelt Rijkswaterstaat vanaf zaterdagavond 18.00 uur het zogeheten koudeprotocol in.

Een weekend met blijvende kou

Volgens weerman Dennis Wilt van Hart van Nederland blijft het dit weekend stevig doorvriezen. De temperaturen blijven laag genoeg om de sneeuw overal te laten liggen. Dat betekent niet alleen een winters landschap, maar ook aanhoudende gladheid. Vooral in de vroege ochtend en later op de avond kunnen wegen en fietspaden verraderlijk zijn.

In het zuiden en oosten van het land wordt vandaag opnieuw sneeuw verwacht. Het gaat daarbij niet om de extreme hoeveelheden van de afgelopen week, maar voldoende om de bestaande sneeuwlaag aan te vullen. In het noorden klaart het juist steeds vaker op. Daar breekt de zon op meerdere plekken door, wat zorgt voor een prachtig maar ijzig winterbeeld.

Grote verschillen per regio

De temperatuurverschillen binnen Nederland zijn dit weekend opvallend. Op veel plaatsen vriest het licht, met waarden net onder nul. In andere regio’s, vooral landinwaarts en tijdens heldere momenten, kan het kwik verder zakken. Wat het extra onaangenaam maakt, is de noordoostenwind. Die is guur en snijdend en zorgt ervoor dat de gevoelstemperatuur flink lager ligt dan de thermometer aangeeft.

Zelfs wanneer de temperatuur ‘maar’ een paar graden onder nul ligt, kan het door de wind aanvoelen alsof het veel strenger vriest. Dat maakt buitenactiviteiten zwaarder en vraagt om goede bescherming tegen de kou.

Code geel in het hele land

Het KNMI heeft voor het hele land code geel afgegeven. Die waarschuwing geldt het gehele weekend en heeft vooral te maken met plaatselijke gladheid. Juist die gladheid is verraderlijk, omdat ze niet altijd zichtbaar is. Dunne ijslaagjes op natte wegen, bruggen en viaducten kunnen plots voor gevaarlijke situaties zorgen.

Code geel betekent dat mensen extra alert moeten zijn, maar niet dat het land volledig ontwricht raakt. Toch benadrukt het KNMI dat voorzichtigheid geboden blijft, zeker voor weggebruikers, fietsers en voetgangers.

Het koudeprotocol: waarom en wat betekent het?

Vanaf zaterdagavond 18.00 uur treedt het koudeprotocol van Rijkswaterstaat in werking. Dat protocol wordt ingesteld wanneer de gevoelstemperatuur zo laag wordt dat het onverantwoord is om mensen langere tijd langs de weg te laten staan bij pech of een ongeval.

Wanneer het protocol actief is, staan extra bergers en weginspecteurs paraat. Automobilisten die met pech langs de weg stranden, worden zo snel mogelijk geholpen en, indien nodig, naar een veilige plek met voorzieningen gebracht. Denk aan tankstations of andere locaties waar men kan opwarmen.

Rijkswaterstaat adviseert weggebruikers om goed voorbereid op pad te gaan. Dat betekent: voldoende eten en drinken meenemen, warme kleding of een deken in de auto leggen en zorgen voor een goed opgeladen telefoon. Kleine voorbereidingen kunnen in extreme kou een groot verschil maken.

Scandinavische omstandigheden in Nederland

Volgens Dennis Wilt krijgen we dit weekend omstandigheden die men in Scandinavië als vrij normaal beschouwt, maar die in Nederland zeldzaam zijn. In de nacht van zaterdag op zondag kan de temperatuur op sommige plekken dalen tot tussen de -10 en -15 graden. De gevoelstemperatuur kan daarbij zelfs richting de -20 graden gaan.

Dat zijn waarden die we in Nederland niet vaak meemaken. Ze zorgen niet alleen voor kou, maar ook voor extra belasting van voertuigen, infrastructuur en het menselijk lichaam. Waterleidingen, accu’s en mechanische onderdelen kunnen het zwaar krijgen.

Zondag: koud maar helder

Zondag belooft een bijzonder koude dag te worden, maar wel eentje met fraaie winterse momenten. In grote delen van het land blijft het droog en kan de zon zich laten zien. Dat levert schitterende beelden op van besneeuwde landschappen onder een heldere hemel.

Tegelijkertijd blijft het de hele dag vriezen. De combinatie van zon en strenge kou kan misleidend zijn: het ziet er vriendelijk uit, maar de kou is meedogenloos. Lange tijd buiten zijn zonder goede bescherming is dan ook af te raden.

Dit weekend daalt de gevoelstemperatuur tot ver onder nul. Daarom stellen we van zaterdag 18.00 uur tot maandagochtend het koudeprotocol in.👇 https://t.co/ijpKcyLmOp

— Rijkswaterstaat (@Rijkswaterstaat) January 10, 2026

Schaatskoorts, maar met een kanttekening

De winterse omstandigheden zorgen bij veel mensen meteen voor schaatskriebels. Volgens Dennis Wilt is het vanaf zondag mogelijk om in heel Nederland te schaatsen op opgespoten ijsbanen. Kunstijs en tijdelijke ijsvloeren profiteren van de aanhoudende vorst.

Schaatsen op natuurijs zit er dit weekend echter nog niet in. Ondanks de kou is de ijsdikte op sloten en plassen onvoldoende om veilig het ijs op te gaan. Deskundigen waarschuwen om die verleiding te weerstaan. Het ijs kan er stevig uitzien, maar is dat vaak nog niet.

Verkeer en dagelijks leven

De winterse omstandigheden hebben ook impact op het dagelijkse leven. Reistijden kunnen oplopen, openbaar vervoer kan te maken krijgen met verstoringen en ook bezorgdiensten werken onder moeilijke omstandigheden. Veel organisaties houden de situatie nauwlettend in de gaten en passen hun planning aan waar nodig.

Voor wie thuis kan blijven, biedt het weekend vooral een kans om te genieten van het winterse uitzicht. Voor wie de weg op moet, geldt: neem de tijd, pas je rijstijl aan en wees voorbereid.

Vooruitblik na het weekend

Hoewel het weekend ijzig koud verloopt, kijken meteorologen al voorzichtig vooruit. Na deze koude periode kan de temperatuur langzaam weer iets oplopen. Toch blijft het voorlopig winters en is de kans op gladheid ook na het weekend nog aanwezig.

Het advies van de weerdiensten en Rijkswaterstaat blijft dan ook onveranderd: blijf alert, volg de waarschuwingen en neem de winter serieus. Want hoe mooi het witte landschap ook is, veiligheid staat altijd voorop.

Dit weekend laat Nederland zich van zijn meest winterse kant zien. Met sneeuw, strenge kou en een snijdende wind is het een periode die velen zich nog lang zullen herinneren — mits iedereen er veilig doorheen komt.