Actueel
Ingewijden melden doorbraak in formatie: DEZE partijen willen nu met elkaar gaan samenwerken
Formatie lijkt vastgelopen, maar onverwachte doorbraak brengt drie partijen weer samen aan tafel
De kabinetsformatie kende de afgelopen weken meer stilstand dan vooruitgang. Waar informateur Sybrand Buma eind vorige week nog stelde dat de gesprekken muurvast zaten, blijkt er nu toch beweging te ontstaan. Na een weekend vol telefoontjes, spoedoverleggen en stille consultaties is duidelijk geworden dat slechts drie partijen bereid zijn om met elkaar door te praten. Dat is opvallend en zelfs behoorlijk onverwacht, zeker gezien de politieke verhoudingen van de afgelopen maanden.
Volgens ingewijden, die vertrouwelijk spraken met RTL Nieuws, gaat het om D66, CDA en VVD. Daarmee vallen GroenLinks-PvdA en JA21 voorlopig af als directe gesprekspartners. Hoewel er nog geen officiële mededeling vanuit het formatieproces is gedaan, lijkt deze constatering inmiddels breed gedeeld in Den Haag.
Hoe deze nieuwe fase eruit gaat zien, is minder zeker. Een minderheidskabinet ligt voor de hand, maar kent stevige uitdagingen — vooral omdat de drie partijen samen slechts 66 zetels hebben. Dat is tien zetels minder dan nodig voor een meerderheid in de Tweede Kamer.
De situatie van vorige week: totaal vastgelopen
Vrijdag klonk informateur Sybrand Buma nog somberder dan ooit. “De boel zit vast,” zei hij openlijk na opnieuw teleurstellende gesprekken. Daarom riep hij vijf partijen bijeen om te onderzoeken of er überhaupt nog een weg vooruit mogelijk was.
Die partijen waren:
-
D66
-
CDA
-
VVD
-
GroenLinks-PvdA
-
JA21
Het idee van Buma was dat een bredere bijeenkomst tot nieuwe inzichten zou leiden. Maar achter de schermen werd al snel duidelijk dat het juist de breuklijnen blootlegde die al langer sluimerden.
De PVV buitenspel: Wilders weer geweerd van de formatietafel
Het besluit om de PVV niet uit te nodigen in deze gesprekken zorgde direct voor stevige reacties. PVV-leider Geert Wilders zei dat hij zich opnieuw buitengesloten voelde, iets wat volgens hem niet te rijmen is met de verkiezingsuitslag waarin zijn partij wederom groot werd.
De werkelijkheid achter de schermen is dat alle grote partijen behalve de PVV zelf een samenwerking met Wilders’ partij uitsluiten. Dat geldt voor D66, CDA, VVD én GroenLinks-PvdA. De politieke afstand op thema’s zoals rechtsstaat, migratie, Europa en grondrechten blijkt onoverbrugbaar.
Het gevolg: elk formatiepad waarin de PVV een rol zou spelen, is feitelijk geblokkeerd. Daarmee blijft de puzzel van een stabiel kabinet bijzonder lastig.
Het weekend van de telefoontjes: de echte doorbraak
In het weekend dat volgde, werd door alle betrokkenen intensief overleg gevoerd. De partijleiders belden elkaar over en weer, verkenners spraken met strategen en fracties stemden intern af wat hen nog acceptabel leek.
Uiteindelijk is daar een verrassende conclusie uit voortgekomen: alleen VVD, D66 en CDA zijn nog bereid om met elkaar verder te praten.
Het is een combinatie die de afgelopen maanden vaker is genoemd, maar steeds vroegtijdig sneuvelde door wederzijds wantrouwen, politieke vermoeidheid en uiteenlopende ambities.
Dat deze drie partijen nu tóch opnieuw om tafel gaan, geeft aan dat zij zich realiseren dat er simpelweg weinig alternatieven meer over zijn.
De blokkade van de VVD richting GroenLinks-PvdA
Een van de belangrijkste oorzaken voor deze nieuwe koers, is de houding van de VVD. De partij van Dilan Yeşilgöz heeft de deur naar GroenLinks-PvdA definitief gesloten. Hoewel deze combinatie in theorie wél een stabiel meerderheidskabinet zou kunnen vormen, zijn de verschillen op thema’s zoals belastingen, klimaat en migratie te groot gebleken.
Bovendien vreest de VVD dat GroenLinks-PvdA de koers van een kabinet sterk zou domineren, vooral op sociaal-economische onderwerpen. Daardoor blijft samenwerking tussen deze twee blokken uitgesloten.
Door deze harde lijn vervalt ook de optie van een extraparlementair kabinet met brede steun, omdat daar minstens bereidheid tot samenwerking voor nodig is.
Buma presenteert dinsdag zijn rapport
Informateur Buma zal dinsdag zijn verslag aanbieden aan de Tweede Kamer. Daar staan de belangrijkste bevindingen in, waaronder het feit dat drie partijen hebben aangegeven te willen doorpraten.
In dat verslag zal waarschijnlijk ook worden toegelicht waarom de vijf-partijenoptie geen haalbare route bleek en waarom alternatieven zoals een meerderheidskabinet of constructieve steun van buiten de coalitie onvoldoende basis vonden.
Minderheidskabinet: kansrijk of kansloos?
Hoewel VVD, D66 en CDA nu verder praten, wil dat niet automatisch zeggen dat er daadwerkelijk een minderheidskabinet komt. Er zijn nog veel vragen onbeantwoord:
-
Hoe zorgen deze drie partijen voor genoeg “gedoogsteun” in de Tweede Kamer?
Ze hebben 66 zetels — tien te weinig. Zonder een partij die op cruciale momenten bereid is om mee te stemmen, is regeren onmogelijk. -
Hoe stabiel is zo’n minderheidskabinet?
In Nederland zijn minderheidskabinetten zeldzaam en vaak kort van duur. -
Wie zou bereid zijn af en toe mee te stemmen?
JA21? GroenLinks-PvdA? Volt? Nieuw Sociaal Contract? Dat is nog totaal niet duidelijk.
Rol van JA21: voorlopig buiten beeld
Formeel is JA21 nog niet volledig afgeserveerd, maar D66 heeft al laten weten weinig te voelen voor een samenwerking. De partijen verschillen onderling sterk op onderwerpen zoals migratie, kunst & cultuur, internationale samenwerking en gelijke rechten.
Bovendien levert JA21 vanuit een rekenkundig perspectief weinig op:
-
In de Tweede Kamer komen VVD, CDA, D66 en JA21 samen tot 75 zetels — precies één zetel te weinig.
-
In de Eerste Kamer halen deze vier partijen slechts 14 van de 75 zetels. Een ongekend lage basis voor stabiel beleid.
Daarmee lijkt JA21 op dit moment geen sleutelspeler.
GroenLinks-PvdA: steun op afstand wél, kabinet niet
Een minderheidskabinet zonder JA21 kan in de Kamer soms rekenen op steun van GroenLinks-PvdA, bijvoorbeeld op sociaal beleid, klimaat of onderwijs. Maar daar zit een belangrijke nuance: GroenLinks-PvdA heeft zich herhaaldelijk uitgesproken tegen een minderheidskabinet en ziet het liefst een volwaardig meerderheidskabinet met duidelijke afspraken.
De partij van Jesse Klaver wil dat er verantwoordelijkheid wordt genomen, niet alleen incidenteel steun wordt gegeven. Daardoor is het allerminst zeker dat zij bereid zijn om structureel mee te bewegen.
De politieke werkelijkheid: weinig opties, veel druk
Wat nu ontstaat, is een situatie waarin drie partijen die elkaar eerder niet konden vinden, tóch opnieuw om tafel gaan. Niet omdat de samenwerking ineens ideaal is, maar omdat de alternatieven simpelweg ontbreken.
De druk vanuit de samenleving én de internationale context speelt daarbij mee:
-
Europa staat voor grote uitdagingen op het gebied van veiligheid en economie.
-
Binnen Nederland zijn er dringende dossiers zoals woningbouw, klimaat, zorg en migratie.
-
De tijd begint te dringen: een land kan niet te lang zonder duidelijke koers blijven.
Voor Buma en voor de drie partijen is nu de vraag of dit “doorpraten” een echte doorbraak kan worden — of slechts weer een tijdelijke pauze voor een volgende impasse.
Conclusie: voorzichtig optimisme, maar nog geen oplossing
De formatie is dus nog niet uit de problemen, maar er ligt wél een nieuwe route op tafel. VVD, D66 en CDA gaan verder praten, terwijl GroenLinks-PvdA en JA21 voorlopig niet direct betrokken zijn.
Wat dit concreet betekent — een minderheidskabinet, een extraparlementaire variant of nóg een nieuwe poging — zal de komende weken moeten blijken.
Voor nu is er één zekerheid: dit was een onverwachte, maar belangrijke verschuiving in een formatie die tot voor kort volledig muurvast leek te zitten.
De afgelopen maanden stonden voor Suzan & Freek volledig in het teken van onzekerheid, hoop en veerkracht. Donderdagavond deden ze in de talkshow Eva voor het eerst samen hun verhaal sinds het ingrijpende nieuws dat Freek Rikkerink in mei bekendmaakte dat hij ernstig z!ek is. Het interview raakte veel kijkers, niet alleen door de openheid, maar ook door het voorzichtige sprankje hoop dat Freek kon delen: de tumoren in zijn lichaam zijn geslonken.
Een eerste stap vooruit in een zware strijd
Met rustige woorden, maar zichtbaar aangedaan, vertelde Freek over zijn medische situatie. Hij wordt behandeld in het Antoni van Leeuwenhoek, een gespecialiseerd centrum waar hij intensief wordt gevolgd. “In beide longen zit een tumor,” legde hij uit. “Daarnaast zit het in de lymfeklieren, in mijn nek en in mijn bijnieren.” Het zijn zinnen die hard aankomen, zeker wanneer je bedenkt dat Freek pas recent vader is geworden en midden in een succesvol muzikaal leven stond.
Tegelijkertijd benadrukte hij iets dat voor hem van groot belang is: “Het zit gelukkig niet in mijn hoofd.” Dat ene detail, hoe klein het misschien lijkt, voelt voor Freek als een belangrijke houvast. Het betekent dat er behandelopties zijn, en dat bood hem – hoe voorzichtig ook – perspectief. Artsen gaven aan dat er medicatie beschikbaar is die bij sommige patiënten zorgt voor levensverlenging. “Er zijn mensen die daar nog een paar jaar mee kunnen leven,” zei hij eerlijk, zonder valse hoop, maar ook zonder de deur volledig te sluiten.
Van machteloosheid naar actief meedoen
In plaats van zich over te geven aan angst of afwachten, koos Freek voor een actieve houding. Hij vertelde dat hij zich de afgelopen maanden intensief heeft verdiept in verhalen van mensen die in een vergelijkbare situatie zitten. “Ik wilde weten: hoe hebben zij het gedaan? Wat hielp hen? Wat gaf hen kracht?” Het werd bijna een fulltime bezigheid. “Ik was daar soms wel achttien uur per dag mee bezig.”
Terwijl Suzan thuis bezig was met iets totaal anders – de babykamer klaarmaken – dook Freek in boeken, artikelen en ervaringen van anderen. Hij begon zijn voeding aan te passen, keek kritisch naar zijn levensstijl en ging aan de slag met mentale processen. Daarbij liet hij zich niet alleen leiden door de westerse geneeskunde. “In de westerse benadering wordt het lichaam vaak gezien als een soort chemische fabriek: er is iets kapot en dat moet gerepareerd worden,” zei hij. “Maar in de oosterse geneeskunde kijken ze veel meer naar de verbinding tussen lichaam en geest.”
Die gedachtegang gaf hem rust. Niet omdat hij dacht dat hij de z!ekte kon ‘wegdenken’, maar omdat het hem het gevoel gaf dat hij zelf nog invloed had. Dat hij niet volledig passief hoefde te zijn in een situatie waarin zoveel buiten zijn controle ligt.
Leven in het nu
Suzan en Freek maakten in het gesprek duidelijk dat hun leven sinds de diagnose een andere focus heeft gekregen. “We leven heel erg in het nu,” vertelde Suzan. “We willen de kans zo groot mogelijk maken dat, als het universum zegt: het komt goed, dat we daar dan ook echt bij zijn.”
Die woorden klinken misschien spiritueel, maar ze komen voort uit iets heel menselijks: de wens om niet verlamd te raken door angst voor de toekomst. Freek vulde haar aan: “We gaan niet lijdzaam zitten afwachten. We gaan zelf aan de slag.” Het is die houding die hen helpt om de dagen door te komen.
Opvallend is ook wat Freek níét voelt. Geen woede, geen bitterheid. “Ik weet niet op wie ik boos zou moeten zijn,” zei hij. “Dit is gewoon pech. Ik heb het verkeerde lot getrokken.” Het is een nuchtere constatering, die laat zien hoe hij probeert de situatie te accepteren zonder zichzelf te verliezen in waarom-vragen die toch geen antwoord hebben.
Overweldigend medeleven
Sinds Suzan en Freek hun verhaal deelden, is de hoeveelheid steun die ze ontvangen enorm. Beiden vertelden hoe overdonderd ze waren door de reacties. “Mensen komen letterlijk op straat naar ons toe om een knuffel te geven,” zei Suzan. “Dat zijn mensen die je helemaal niet kent, maar die zich zo betrokken voelen.”
Ook thuis was het niet te missen. De brievenbus raakte gevuld met kaarten, brieven en kleine gebaren van steun. “Het voelde echt als een warme deken,” beschreef Suzan. Voor Freek was het soms bijna niet te bevatten. “Er kwamen zelfs mensen vanaf de Waddeneilanden speciaal naar ons toe om een cadeau te brengen,” vertelde hij. “Ze zeiden: jullie zijn er met jullie muziek voor ons geweest, nu willen wij er voor jullie zijn.”
Die wederkerigheid – muziek geven en liefde terugkrijgen – raakte hen diep. Het bevestigde wat ze altijd al voelden: dat hun liedjes niet alleen entertainment zijn, maar ook betekenis hebben in het leven van anderen.
Muziek als houvast
Ondanks alles blijft muziek een belangrijk onderdeel van hun leven. Aan het einde van de uitzending brachten Suzan & Freek hun nieuwe nummer Niemand ten gehore. Het was een ingetogen, emotioneel moment, waarin hun stemmigheid en verbondenheid duidelijk voelbaar waren.
Het optreden voelde niet als promotie, maar als een manier om te laten zien wie ze zijn in deze fase van hun leven: twee mensen die midden in een moeilijke periode staan, maar zich vasthouden aan elkaar, aan hun muziek en aan de steun om hen heen.
Voorzichtig optimisme
Dat de tumoren zijn geslonken, betekent niet dat alles nu ineens goed is. Suzan en Freek zijn daar realistisch over. Maar het is wel een teken dat de behandeling iets doet, en dat geeft hen moed. Het is geen eindstation, maar een eerste stap vooruit in een traject dat onzeker blijft.
Wat vooral blijft hangen na het gesprek bij Eva is hun openheid en menselijkheid. Geen grote claims, geen garanties, maar wel eerlijkheid over angst, hoop, liefde en doorzettingsvermogen. Ze laten zien dat je zelfs in een van de moeilijkste periodes van je leven kunt kiezen voor verbinding in plaats van isolement.
Voor veel kijkers was het interview meer dan een update over gezondheid. Het was een herinnering aan hoe kwetsbaar het leven is, en hoe belangrijk het is om het samen te dragen. Suzan & Freek doen dat zichtbaar – met elkaar, met hun familie, en met een publiek dat hen nu net zo hard terug draagt als zij dat jarenlang met hun muziek hebben gedaan.
-
Actueel1 jaar geledenHardnekkige gerucht blijkt tóch waar: ‘Dit heeft Marco Borsato allemaal met Maan gedaan!’
-
Actueel12 maanden geledenJutta Leerdam stapt in ijsbad en laat per ongeluk een beetje teveel zien
-
Actueel12 maanden geledenMartijn Krabbé deelt verdrietig bericht: ‘Zo lang heb ik nog’
-
Actueel12 maanden geledenKijkers geschokt door actie van gast in Lang Leve de Liefde: slurf tevoorschijn gehaald
-
Actueel1 jaar geledenAndré Hazes deelt per ongeluk beelden van vrij partijtje met Monique Westenberg
-
Actueel12 maanden geledenVolgers verdrietig door heftige post van Emma Heesters 😔
-
Actueel12 maanden geledenOphef: Lang Leve de Liefde-deelnemers Laura en Duco liggen te wippen en geven volledige show weg
-
Actueel12 maanden geledenZangeres Maan laat op podium zien wat ze in huis heeft tijdens optreden. Daar kunnen de mannen wel van genieten