Het winterweer houdt Nederland stevig in zijn greep en daar komt voorlopig nog geen einde aan. Volgens meteoroloog Marc de Jong van Buienradar blijft het tot en met donderdag ronduit winters. Met name woensdagochtend belooft spannend te worden, omdat er opnieuw een flinke hoeveelheid sneeuw wordt verwacht — mogelijk precies tijdens de ochtendspits. “Er kan zelfs meer sneeuw vallen dan vanochtend,” waarschuwt De Jong. “We zijn nog niet verlost van de winterse perikelen.”

Een werkweek in het teken van sneeuw en gladheid

De eerste volledige werkweek van het nieuwe jaar begint daarmee allesbehalve rustig. Het winterweer bepaalt het ritme van het dagelijks leven: van woon-werkverkeer tot schoolroutes en van openbaar vervoer tot bezorgdiensten. Het KNMI heeft dan ook code oranje afgegeven voor een groot deel van het land, waaronder Noord- en Zuid-Holland, Utrecht, Flevoland, Groningen, Drenthe en Friesland. De waarschuwing is vooral bedoeld vanwege de aanhoudende gladheid door sneeuw en bevriezing.

Op veel plekken ligt inmiddels al een sneeuwdek en dat maakt de situatie extra verraderlijk. Zodra nieuwe sneeuw op een bestaande laag valt, neemt de kans op spekgladde wegen en fietspaden aanzienlijk toe. Zeker in de vroege ochtenduren, wanneer de temperatuur nog onder nul ligt, kan dat voor gevaarlijke situaties zorgen.

Sneeuw trekt weg, maar winterse buien blijven

Volgens Marc de Jong trekt de sneeuw die vandaag is gevallen in de loop van de middag geleidelijk richting Duitsland. Vanuit het westen wordt het dan tijdelijk droger en kan zelfs even de zon doorbreken. Toch is dat geen reden om opgelucht adem te halen. In het noordwesten en westen blijven namelijk winterse buien overtrekken.

Die term ‘winterse buien’ klinkt misschien onschuldig, maar omvat een breed scala aan neerslagvormen: regen, natte sneeuw, droge sneeuw en zelfs korrelhagel. Dat betekent dat de omstandigheden van moment tot moment kunnen veranderen. Een weg die er net nog nat uitzag, kan binnen enkele minuten verraderlijk glad worden door een plotselinge sneeuw- of hagelbui.

Ook vanavond en vannacht is het nog niet gedaan met de neerslag. Plaatselijk kunnen opnieuw sneeuwbuien ontstaan, wat vooral in combinatie met dalende temperaturen tot nieuwe problemen kan leiden.

Opvallende lokale verschillen

Wat deze winterse periode extra bijzonder maakt, zijn de grote lokale verschillen. Terwijl sommige regio’s zijn bedekt onder een dik sneeuwtapijt, bleef het in bepaalde kustplaatsen relatief rustig. Daar viel vanochtend nauwelijks sneeuw en op sommige plekken regende het zelfs kortstondig.

Volgens De Jong heeft dat alles te maken met de temperatuur van de Noordzee. Het zeewater is momenteel nog zo’n 6 à 7 graden warm. “Boven zee valt de neerslag daardoor vaak als regen,” legt hij uit. “En die relatief warme lucht kan ook de kustgebieden bereiken.”

Landinwaarts is de situatie heel anders. Daar is het kouder, waardoor neerslag vrijwel altijd in sneeuw verandert en ook blijft liggen. “Eigenlijk is alles wat in deze tijd van het jaar uit de lucht komt sneeuw,” zegt De Jong. “Of het daadwerkelijk als sneeuw op de grond blijft liggen, hangt af van de temperatuur vlak boven het aardoppervlak.”

Bitterkoude nachten op komst

De komende nacht kan het bovendien flink koud worden. Op plekken waar een sneeuwdek ligt, kan de temperatuur dalen tot rond de -10 graden. Dat komt doordat sneeuw de warmte uit de bodem reflecteert en ’s nachts juist extra afkoeling veroorzaakt. In kustgebieden blijft het iets minder koud, met temperaturen rond het vriespunt.

Die grote temperatuurverschillen zorgen ervoor dat gladheid een blijvend risico vormt. Wat overdag nog enigszins dooit, kan ’s nachts opnieuw bevriezen. Vooral bruggen, viaducten en schaduwrijke wegen zijn daarbij berucht.

Morgen opnieuw kans op gladheid

Ook dinsdag blijft het winterse karakter behouden. Vooral in het noorden en westen van het land kunnen opnieuw winterse buien vallen. Hoewel de zon zich af en toe laat zien, is dat vooral schijnveiligheid. Smeltende sneeuw overdag kan ’s avonds en ’s nachts weer bevriezen, met gladde situaties tot gevolg.

Weggebruikers en fietsers doen er goed aan hier rekening mee te houden. Ook voetgangers moeten oppassen, want stoepen en fietspaden worden niet overal even snel sneeuw- en ijsvrij gemaakt.

Woensdag: mogelijk een nieuwe sneeuwpiek

De grootste aandacht gaat echter uit naar woensdag. Dan wordt opnieuw een aanzienlijke hoeveelheid sneeuw verwacht. “Het zou best een behoorlijk pak kunnen worden,” zegt De Jong. En het moment waarop die sneeuw valt, maakt het extra spannend. Als de buien inderdaad in de vroege ochtend over het land trekken, kan dat grote gevolgen hebben voor de ochtendspits.

Files, vertragingen in het openbaar vervoer en gladde fietsroutes liggen dan op de loer. De ervaring van de afgelopen dagen leert dat zelfs een paar centimeter sneeuw al voldoende is om het verkeer flink te ontregelen — laat staan een nieuwe, dikkere laag.

Vooruitblik richting het weekend

Kijken we iets verder vooruit, dan lijkt er richting het weekend mogelijk wat verandering op komst. Sommige weermodellen laten zien dat het zachter kan worden, met temperaturen die oplopen tot een graad of 5. In dat scenario zou sneeuw overgaan in regen.

Toch is die verwachting allesbehalve zeker. Andere berekeningen houden juist vast aan winterse omstandigheden en voorspellen voor vrijdag opnieuw een dik pak sneeuw. “Het hangt af van een klein lagedrukgebied,” legt De Jong uit. “Of dat systeem net 300 kilometer noordelijker of zuidelijker uitkomt, maakt een wereld van verschil voor het weer in Nederland.”

Onzekerheid blijft, winter nog niet klaar

Die onzekerheid maakt het lastig om harde conclusies te trekken voor het einde van de week. Wat wel vaststaat, is dat Nederland voorlopig nog rekening moet houden met winterse omstandigheden, gladheid en mogelijke sneeuwval. De winter lijkt zich niet zomaar gewonnen te geven.

Voor nu geldt dus: blijf alert, volg de weersverwachtingen op de voet en houd rekening met vertragingen en gladde situaties. De winter heeft het land nog stevig in zijn greep — en is voorlopig nog niet van plan los te laten.