De man die vrijdagmiddag op een druk terras aan de NDSM-kade in Amsterdam-Noord werd d00dgeschoten, is Marcel Blijd. De Amsterdammer werkte als afdelingshoofd in het Justitieel Complex Zaanstad en was al bijna veertig jaar actief binnen het Nederlandse gevangeniswezen. Een interview dat hij enkele jaren geleden gaf, schetst het beeld van een bevlogen gevangenismedewerker die ondanks meerdere heftige incidenten altijd menselijk naar gedetineerden probeerde te kijken.

Blijd werd vrijdag kort na 15.00 uur neergeschoten op een terras bij de NDSM-werf. Hulpverleners probeerden hem nog te reanimeren, maar konden zijn leven niet meer redden. Hij 0verleed ter plaatse aan zijn verwondingen.

Niet veel later hield de p0litie in de omgeving een verdachte aan. Over het motief bestaat nog veel onduidelijkheid.

Volgens bronnen die door onder meer Het Parool worden aangehaald, zou de verdachte, die bekend zou staan onder de bijnaam Soma, eerder gedetineerd zijn geweest in het Justitieel Complex Zaanstad. Dat is dezelfde gevangenis waar Blijd als afdelingshoofd werkte.

Of de twee mannen elkaar daadwerkelijk kenden, is niet vastgesteld. De recherche onderzoekt daarom ook of een eventuele voorgeschiedenis iets met het dodelijke incident te maken kan hebben.

Bijna veertig jaar werkzaam bij Justitie

Marcel Blijd vertelde in april 2024 uitgebreid over zijn leven en werk in de podcast De Werkvloer van Metro. Hij werd geboren in Paramaribo en kwam op zesjarige leeftijd naar Nederland.

Zijn band met het gevangeniswezen ontstond al vroeg. Zijn vader werkte als gevangenisbewaarder en later bij de p0litie. Daardoor kwam Blijd als kind al in aanraking met de wereld waarin hij later zelf tientallen jaren zou werken.

Op zestien- of zeventienjarige leeftijd had hij bovendien een vakantiebaantje in de keuken van de Bijlmerbajes. Daar werkte hij samen met gedetineerden.

Na zijn militaire dienst trad Blijd in 1987, op 21-jarige leeftijd, zelf in dienst bij Justitie. Wat aanvankelijk mede voortkwam uit praktische en financiële overwegingen, groeide uit tot een carrière van bijna vier decennia.

Hij werkte lange tijd in de Bijlmerbajes en stapte later over naar het Justitieel Complex Zaanstad. Uiteindelijk schopte hij het daar tot afdelingshoofd.

Bijzondere kijk op gedetineerden

Tijdens het interview werd duidelijk dat Blijd door de jaren heen een uitgesproken visie had ontwikkeld op zijn vak.

Toen hem werd gevraagd of hij een gedetineerde eerder als vriend of als vijand beschouwde, koos hij voor het eerste. Ook gaf hij aan de voorkeur te geven aan een gelijkwaardige benadering boven een puur autoritaire aanpak.

Dat was volgens hem vroeger anders. In zijn jongere jaren was hij strenger en ook binnen gevangenissen heerste in de jaren tachtig volgens hem een veel autoritairdere cultuur.

Naarmate hij meer ervaring kreeg, veranderde zijn manier van werken. Hij probeerde gedetineerden zoveel mogelijk gelijk te behandelen, ongeacht waarvoor iemand was veroordeeld.

Zelfs zware criminelen maakten hem na tientallen jaren ervaring niet snel meer zenuwachtig. Blijd benadrukte dat achter iedere gedetineerde uiteindelijk ook een mens zat.

Een voormalige collega vertelde na zijn 0verlijden aan Het Parool dat Blijd goed kon omgaan met ingewikkelde groepen gevangenen. Hij werkte onder andere met gedetineerden die onder de Amsterdamse Top 600-aanpak vielen en zou zowel onder collega’s als gevangenen respect hebben genoten.

Tijdens werk bijna gewurgd

Zijn menselijke benadering betekende niet dat het werk zonder risico’s was. Blijd maakte tijdens zijn lange loopbaan verschillende gewelddadige incidenten mee.

Eén gebeurtenis was hem altijd bijgebleven.

Door een miscommunicatie dacht Blijd dat een bepaalde cel leeg was. In werkelijkheid zat daar een nieuwe gedetineerde die volgens hem ernstig psychisch in de war was.

Toen Blijd de deur opende om de cel gereed te maken, werd hij volledig verrast. De gedetineerde greep hem direct met beide handen bij zijn keel en probeerde hem te wurgen.

Zijn collega’s konden snel ingrijpen. Dankzij het persoonlijke alarmsysteem dat medewerkers bij zich droegen, kon binnen korte tijd versterking worden opgeroepen.

Ondanks dergelijke gebeurtenissen probeerde Blijd zijn werk niet mee naar huis te nemen. Zijn gezinsleven en zijn werk hield hij bewust gescheiden. Thuis wilde hij vooral echtgenoot en vader zijn; heftige ervaringen besprak en verwerkte hij voornamelijk met collega’s.

Pensioen kwam langzaam in zicht

Een uitspraak die Blijd tijdens dat interview deed, krijgt na zijn d00d een extra wrange betekenis.

In april 2024 vertelde hij namelijk dat het einde van zijn lange carrière langzaam in zicht kwam. Hij verwachtte destijds nog ongeveer vier tot vijf jaar te blijven werken.

Dat zou betekenen dat Blijd rond 2028 of 2029 afscheid wilde nemen van Justitie. Na tientallen jaren in het gevangeniswezen was zijn pensioen dus niet heel ver meer verwijderd.

Dat moment heeft hij niet meer mogen meemaken.

Woordenwisseling over loslopende hond

De directe aanleiding voor de sch!etpartij wordt nog onderzocht. Volgens een getuige die met Het Parool sprak, zou kort voor het geweld een woordenwisseling zijn ontstaan over een hond.

Een man liep met een hond langs het drukke terras. Blijd zou hem hebben aangesproken omdat het dier losliep en veel lawaai maakte.

De p0litie heeft bevestigd dat aan de sch!etpartij een woordenwisseling voorafging, maar heeft niet vastgesteld dat de ruzie over de hond daadwerkelijk het volledige motief voor het geweld vormde.

Kort na de confrontatie werd Blijd neergeschoten.

Vanwege het zonnige weer was het op dat moment druk aan de NDSM-kade. Veel mensen waren daardoor getuige van de sch!etpartij.

Vuurw*pen uit het IJ gehaald

Na het sch!eten wist de p0litie snel een verdachte aan te houden. Volgens getuigen zou het vuurw*pen na de sch!etpartij in het IJ zijn gegooid.

P0litieduikers gingen daarop het water in en vonden later die avond daadwerkelijk een vuurw*pen. Dat w*pen is veiliggesteld en wordt onderzocht.

Misdaadjournalist John van den Heuvel meldde in RTL Boulevard op basis van verklaringen van getuigen dat de verdachte een verwarde indruk zou hebben gemaakt.

Verdachte zou eerder hebben vastgezeten

De achtergrond van de aangehouden verdachte krijgt ondertussen veel aandacht. Volgens bronnen die in verschillende media worden aangehaald, zou het gaan om een man die bekendstaat als Soma en afkomstig is uit Tuindorp-Oostzaan, vlak bij het NDSM-terrein.

Hij zou vaker met zijn hond in de omgeving zijn gezien.

Op beelden die na het incident op sociale media verschenen, is een man met een hond te zien. Hij draagt onder meer een opvallende rode joggingbroek.

Het meest opvallende detail is echter de melding dat de verdachte eerder zou hebben vastgezeten in het Justitieel Complex Zaanstad.

Dat roept vanzelfsprekend de vraag op of hij Marcel Blijd daar eerder heeft ontmoet. Vooralsnog is daar geen bevestiging van.

Recherche onderzoekt meerdere scenario’s

De p0litie staat daardoor voor de belangrijke taak om te achterhalen wat precies aan de fatale confrontatie voorafging.

Was de ruzie op het terras een toevallige ontmoeting die volledig uit de hand liep? Of herkenden Blijd en de verdachte elkaar mogelijk uit het Justitieel Complex Zaanstad en speelde er meer?

Zolang het onderzoek loopt, kan daar nog geen conclusie over worden getrokken.

Wat wel duidelijk is, is dat met de d00d van Marcel Blijd een zeer ervaren gevangenismedewerker om het leven is gekomen. Bijna veertig jaar stond hij midden in een wereld waarin hij regelmatig te maken kreeg met agressie, zware criminelen en ingewikkelde situaties.

Uit zijn eerdere uitspraken blijkt tegelijkertijd dat hij één uitgangspunt probeerde vast te houden: achter iedere gedetineerde bleef hij een mens zien.