Vanaf 1 januari 2027 verandert er veel voor gezinnen die regelmatig gebruikmaken van het openbaar vervoer. Kinderen van 4 tot en met 11 jaar mogen dan in heel Nederland gratis reizen met de bus, tram en metro, mits zij worden begeleid door een betalende volwassene. Daarmee komt er een einde aan de grote verschillen die nu nog bestaan tussen provincies en vervoersregio’s.

De nieuwe landelijke regeling moet het reizen eenvoudiger maken voor gezinnen, maar heeft ook een keerzijde. Om de maatregel te financieren verdwijnt namelijk de landelijke korting voor reizigers van 65 jaar en ouder in het regionale openbaar vervoer.

Eén duidelijke regeling in heel Nederland

Op dit moment gelden er nog verschillende regels voor kinderen die met het openbaar vervoer reizen.

Kinderen tot en met drie jaar mogen al gratis mee. Voor kinderen van vier tot en met elf jaar verschilt het echter per vervoerder en regio hoe hoog de kosten zijn. In de trein bestaat al langer het gratis Kids Vrij-abonnement onder begeleiding van een volwassene. Bij bus, tram en metro is dat nu nog niet overal hetzelfde geregeld.

Vanaf 2027 komt daar verandering in.

Provincies en vervoersregio’s hebben gezamenlijk besloten één landelijke regeling in te voeren. Daardoor mogen kinderen van vier tot en met elf jaar straks in heel Nederland gratis meereizen met bus, tram en metro onder begeleiding van een betalende reiziger. Per betalende volwassene mogen maximaal drie kinderen gratis meereizen.

Volgens de betrokken overheden zorgt dit voor meer duidelijkheid en hoeven ouders niet langer per regio uit te zoeken welke voorwaarden gelden.

Einde aan regionale verschillen

De verschillen tussen regio’s zorgden de afgelopen jaren regelmatig voor verwarring.

In sommige steden, zoals Amsterdam, konden kinderen al gratis gebruikmaken van bus, tram en metro via een speciale regeling. Ook in andere delen van het land bestonden lokale initiatieven of kortingsregelingen. Elders moesten ouders juist het volledige kindertarief betalen.

Door de nieuwe landelijke afspraak verdwijnen deze verschillen.

Dat betekent dat gezinnen straks overal in Nederland met dezelfde voorwaarden te maken krijgen, ongeacht waar zij reizen.

Financieel voordeel voor gezinnen

Voor veel gezinnen kan de maatregel een merkbaar financieel voordeel opleveren.

De kosten van het openbaar vervoer zijn de afgelopen jaren gestegen. Zeker voor gezinnen met meerdere kinderen kunnen de kosten van een dagje uit, een familiebezoek of een schoolactiviteit flink oplopen.

Door kinderen gratis te laten reizen wordt het openbaar vervoer voor veel huishoudens toegankelijker.

Voorstanders verwachten bovendien dat gezinnen daardoor vaker voor bus, tram of metro zullen kiezen in plaats van de auto, zeker bij korte ritten in en rond steden.

Daarnaast hopen de provincies en vervoersregio’s dat kinderen al op jonge leeftijd vertrouwd raken met het openbaar vervoer en daar later ook vaker gebruik van blijven maken.

Overheid ziet voordelen op lange termijn

Volgens staatssecretaris Annet Bertram, die verantwoordelijk is voor openbaar vervoer, past de maatregel binnen het streven om duurzame mobiliteit aantrekkelijker te maken.

Kinderen leren volgens haar op jonge leeftijd hoe zij zelfstandig met het openbaar vervoer kunnen reizen.

Daarnaast kan de regeling bijdragen aan het terugdringen van zogenoemde vervoersarmoede, waarbij gezinnen vanwege de kosten minder vaak gebruikmaken van het openbaar vervoer.

Ook organisaties die zich bezighouden met mobiliteit wijzen erop dat betaalbaar openbaar vervoer belangrijk kan zijn voor deelname aan onderwijs, sport en sociale activiteiten.

Korting voor 65-plussers verdwijnt

De invoering van gratis reizen voor kinderen betekent tegelijkertijd dat een bestaande regeling verdwijnt.

Vanaf 2027 vervalt de landelijke korting voor reizigers van 65 jaar en ouder in bus, tram en metro. Provincies en vervoersregio’s hebben ervoor gekozen het beschikbare budget anders in te zetten.

Voor veel ouderen kan dat betekenen dat reizen duurder wordt.

Met name ouderen die geen auto hebben en regelmatig gebruikmaken van het openbaar vervoer kunnen de gevolgen hiervan merken. Denk bijvoorbeeld aan mensen die met de bus naar het ziekenhuis, de huisarts, familie of sociale activiteiten reizen.

Belangenorganisaties voor ouderen hebben al laten weten kritisch naar de plannen te kijken en vrezen dat sommige senioren hierdoor minder mobiel worden.

Waarom is hiervoor gekozen?

Volgens het samenwerkingsverband van provincies en vervoersregio’s is de keuze gemaakt omdat het beschikbare budget maar één keer kan worden uitgegeven.

Door kinderen gratis te laten reizen willen de betrokken overheden investeren in toekomstige reizigers.

Het idee daarachter is dat kinderen die al jong gewend raken aan het openbaar vervoer daar later vaker gebruik van blijven maken. Dat kan op termijn bijdragen aan een beter gebruik van het ov-netwerk en mogelijk ook aan minder autoverkeer.

Mogelijk volgen meer maatregelen

De plannen beperken zich niet alleen tot gratis reizen voor kinderen.

Het kabinet onderzoekt ook andere mogelijkheden om het openbaar vervoer aantrekkelijker te maken. Daarbij wordt onder meer gekeken naar voordeliger reizen tijdens daluren, zodat reizigers worden gestimuleerd buiten de drukste momenten van de dag gebruik te maken van trein, bus, tram of metro.

Over eventuele aanvullende maatregelen is nog geen definitief besluit genomen.

Grote verandering vanaf 2027

Met de invoering van de landelijke regeling verandert er vanaf 2027 veel voor gezinnen die gebruikmaken van het openbaar vervoer.

Kinderen van vier tot en met elf jaar kunnen dan onder begeleiding gratis reizen met bus, tram en metro in heel Nederland. Daarmee verdwijnen de huidige regionale verschillen en wordt reizen voor veel gezinnen eenvoudiger én goedkoper.

Tegelijkertijd betekent de maatregel dat de landelijke korting voor 65-plussers komt te vervallen. Daardoor levert de nieuwe regeling niet alleen enthousiaste reacties op, maar roept zij ook vragen op over de betaalbaarheid van het openbaar vervoer voor oudere reizigers.

De komende maanden zal duidelijk worden hoe vervoerders de nieuwe regeling precies gaan invoeren en welke praktische voorwaarden daarbij gaan gelden.